Elfriede Jelinek 

Nước Áo khen ngợi bà như thiên tài nhưng cũng nguyền rủa bà như một nhà văn gớm ghiếc. Viện Hàn Lâm Thụy Điển tôn vinh bà là cây viết mạnh mẽ, mới mẻ nhưng liền sau đó phải chịu sự chia rẽ nội bộ và những chỉ trích từ báo giới, phê bình một giải Nobel không xứng đáng. Một nữ văn sĩ từng nói rằng: “Công khai nói vài lời thân thiện về Elfriede Jeline, một cây bút mà người hiểu biết tôn kính, báo chí căm ghét và đồng nghiệp xa lánh, đồng nghĩ với nguy cơ đánh mất cảm tình của mọi người xung quanh”

 

Người phụ nữ sống và viết trong những dư luận trái chiều như vậy là Elfriede Jelinek! Bà sinh tại Úc, lớn lên tại Áo, lấy chồng Đức.

 

Nguyên nhân khiến Elfriede Jelinek bị nhiều dư luận đến vậy là bởi lẽ bà bắt tay vào một đề tài vô cùng sần sùi. Bà là nhà văn viết về nữ quyền, viết đặc biệt cho những người phụ nữ (nữ công nhân), nhưng lại không xoáy vào vẻ đẹp tâm hồn cao khiết tư cách tốt đẹp, số phận bị kịch, đáng thương, thấu hiểu hay nói cách khác là giá trị nhân đạo thuần túy mà tất cả chúng ta đã biết. Elfriede Jelinek chuyên xoáy sâu vào đời sống của những người phụ nữ với toàn bộ những gì xấu xa, tồi tệ, ngu xuẩn và độc ác đến mức hết chịu nổi. Bà túm lấy cuộc sống thường nhật như bà nhìn thấy để nhờ thuốc đắng dã tật.

 

 

“tình ơi là tình”

 

Đây là tác phẩm giúp bà giành giải Nobel Văn học năm 2004. Elfried Jelinek được trao giải vì những tác phẩm khắc họa một toàn cầu tàn nhẫn của bạo lực và quy phục, của kẻ đi săn và con mồi.

 

Tác phẩm lấy hoàn cảnh là vùng quê nước Áo, nơi những người đàn bà chưa kịp thanh xuân đã tàn tạ, chưa kịp ước mong đã toan tính, chưa biết yêu đương đã học giăng bẫy, và chưa được vuốt ve đã phải chịu đòn roi. Cuối cùng, sự được, mất, thắng, thua còn phải xem xét lại.

 

Trong một nhà máy may nịt vú, nịt lót, coóc-xê… có một nữ nhân lực tên là brigitte. Cô là con ngoài giá thú của một ông lái xe đường dài và một bà mẹ chuyên may nịt vú, nịt lót, vậy nên cuộc sống cô cũng gắn với những thứ đó và được quy định là sẽ gắn như vậy đến cuối đời. Cô không được học tập, chẳng ai cần đến, sự có mặt hay không có mặt của cô đều vô nghĩa, cô chẳng là gì cả, cô chỉ là một con số 0 tròn trĩnh. Và để thoát khỏi cuộc sống đó của mình, cô cần phải có được ai đó giúp cô, bởi cô không tự thoát được. Người được brigiite nghĩ đến chính là heinz.

See also  American airplanes: Ka

heinz là một gã béo phệ, gớm ghiếc với một cái bụng phệ tởm lợm, nhưng hắn là con trong giá thú của một ông lái xe đường dài và vợ ông ta, hắn được ăn học, hắn có một cái nghề sẽ giúp hắn trở nên sung túc, trở thành một triệu phú: nghề thợ điện. Hắn được người ta cần đến khi họ cần lắp điện hay cần một tí tình yêu. Hắn là toàn bộ.

brigitte nhắm tới heinz, nhắm tới tiền đồ của hắn để cứu vớt cuộc sống mình. Cô đồng ý làm toàn bộ, kể cả những việc mất thể diện như quỳ dưới cái sàn nhà tắm lạnh căm để “cọ đống cứt tồn cả tuần” của nhà heinz; hay để cho đứa cháu của heinz tè vào tóc, chọc tay vào mắt, vào mũi cũng phải ra điều vui sướng và sau đó nghiến răng ken két trong tức giận. Nhưng heinz không nghĩ đến brigitte, hắn chỉ nhìn cô như một con điếm sẵn sàng dang chân cho hắn giải tỏa dục vọng của mình, hắn hướng tới suzi.

suzi sung túc, xinh tươi, ngoan hiền, suzi biết làm bánh và có lợi cho tiền đồ của heinz. Nói cách khác, so với một brigitte chỉ có thể xác, mà thể xác thì có đầy ngoài đường ra đấy, thì suzi có toàn bộ. Nhưng suzi lại không hướng về heinz, cô cũng có ước mong được vươn cao hơn nữa. Và thế là một cuộc đuồi bắt khởi đầu.

 

Song Song với mẩu chuyện về cuộc sống brigitte là mẩu chuyện về cuộc sống paula. paula sống trong một nơi rất kinh khủng, nới mà “nếu một người có số mệnh thì đó là đàn ông, còn nếu một người chịu số mệnh thì đó là đàn bà”. Những người đàn ông ở đó làm đủ các nghề: thợ rừng, thợ nề, giáo mục… những nghề tốn công sức, đổ mồ hôi để nuôi sống bản thân và gia đình. Những người đàn bà sinh ra, làm nghề bán hàng hoặc nội trợ, chờ ngày lấy chồng, sinh con, nếu sinh con gái thì đứa con gái lại tiếp tục làm nghề bán hàng hoặc nội trợ, chờ lấy chồng hoặc sinh con. Cứ thế một vòng luẩn quẩn ngột ngạt, tù túng. Những người đàn ông rất xem thường đàn bà, họ trao cho đàn bà chút “tình” và biến đi nếu lỡ có hậu quả, còn mà cưới về thì lúc nào cũng đánh đập, chửi mắng, xỉa xói vì cái tội “ăn cơm trước kẽn”.

See also  công thức tính chu vi đường tròn

paula – 15 tuổi, mơ mộng thoát ra khỏi cuộc sống gia đình kinh khủng đó bằng cách học nghề may. Cô tranh đấu quyết liệt để đi học, và cuối cùng cô cũng được thỏa nguyện. Nhưng cô lại gặp erich – một tên thô thiển, ngu đần chỉ được nét đẹp trai. paula yêu erich và muốn cưới hắn. Cô càng ngày càng mù quáng vỡi gã đến độ quên luôn cả nghề may.

Nhưng erich lại chẳng đoái hoài đến paula, hắn còn mải miết nghĩ về những cái động cơ xe máy của hắn . Gia đình erich thì phản đối paula, lão hen – bố erich còn cho erich một cái động cơ xịn để hắn bỏ paula và đi về phía Tây, kiếm một mối nghiêm chỉnh bằng cái mã đẹp trai của mình. Một cuộc đuổi bắt nữa lại khởi đầu.

 

 

Hai người đàn bà muốn đổi đời, một nhắm vào tiền tài, một nhắm vào tình yêu. Nhưng phần thắng lại không giành riêng cho toàn bộ.

Cuối cùng, brigitte đã giành được thắng lợi bằng cách có một đứa con. Mặc dù cô kinh tởm heinz, cô lợm hắn đến buồn nôn, nhưng cô cũng từng có với hắn một đứa con và đạt được mục đích của mình. Thậm chí cô còn hất được bố mẹ heinz ra khỏi cuộc sống vợ chồng cô và hoàn toàn chi phối được gã. Cô rời khỏi nhà máy và trở thành nữ triệu phú bên người chồng triệu phú. So với cô, cuộc sống đã trở nên hoàn hảo. Cô tự hào là kẻ thắng lợi.

paula lại khác. paula ngu ngốc để erich dẫn cô vào rừng và có thai. erich bỏ rơi cô theo cái động cơ xe máy của hắn. Chỉ cho đến khi lão hen chết, và được sự trợ giúp của một người đàn bà tp, paula mới có thời dịp lấy erich. Thế nhưng, khi hai người có đứa con thứ hai thì lại đứng trước cảnh nghèo khó, không tiền. Và để có tiền, paula đã để người ta mang cô vào rừng và làm – cái – chuyện – mà – ai – cũng – biết – là – chuyện – gì – đấy. paula không ý thức, không hiểu được bản chất của cái nghề đó: paula làm đĩ. Một thời gian sau, erich phát hiện, hắn đòi ly dị và cũng không chịu nuôi 2 đứa con. Bố mẹ paula cũng từ bỏ cô. Và paula đã thua trong trò chơi của mình. Cô phải quay về nhà máy, nơi brigitte đã rời đi và sống cuộc sống may nịt vú, nịt lót, cooc-xê đến tận cuối đời…

See also  Công thức tính thể tích hình nón cụt kèm 5 ví dụ hay

 

 

Đọc tác phẩm này của Jelinek, tôi nhận thấy rằng:

Sự khôn khéo chi phối cuộc sống này. Tình yêu không đang là tình yêu. Không hề có tình yêu. Tình yêu chính là sự khôn khéo. Hay nói cách khác, cuộc sống chính là một trò chơi đuổi bắt mà người nào có kỹ thuật cao thâm hơn, người đó sẽ thắng lợi. Kỹ thuật của brigitte cao aty hơn, nên cô ta thắng lợi. Còn paula ngu ngốc, non nớt nên thất bại thảm hại. => Kỹ thuật tạo ra hạnh phúc.

 

– Cuộc sống thực đầy ô hợp, dơ bẩn, đáng ghê sợ. Nhưng này là thực tiễn. Này là cuộc sống xung quanh tất cả chúng ta. Và tất cả chúng ta đang nằm trong cuộc sống đó.

 

Sau thời điểm đọc xong một thời gian dài. Và thậm chí đã đọc lại nhiều lần. Tôi vẫn thường tự hỏi: brigitte có thực sự thắng lợi hay không? Cuộc sống như cô có được gọi là thành công, là hạnh phúc? Điều đó cần phải xem xét lại.

Và tất cả chúng ta cũng phải xem xét lại cuộc sống của chính mình, xem xét lại sự nhận xét của tất cả chúng ta về tư tưởng: tình yêu, hạnh phúc. Để hiểu rằng rằng: mình là ai?

 

– Chỉ có thể dùng một từ để hình dung về tác phẩm này: GAME. Cả tác phẩm là trò chơi đuổi bắt. Và nghệ thuận của tác phẩm cũng là một trò chơi của từ ngữ. Những dấu chấm, dấu phẩn đặt một cách hỗn loạn, không trật tự. Những cấu trúc ngữ pháp bị xáo trộn, sai lệch. Tên riêng và từ đầu câu, đầu dòng đều không được viết hoa. Những từ ngữ thiếu hoa mỹ, trau chuốt và thậm chí là thô tục đẩy rẫy, lặp ý và lặp câu. Thế nhưng, liệu đây có thực là một sự hỗn loạn của một người điên? Hay đấy chính là trò chơi từ ngữ giàu nhạc tính thú vị của Jelinek!!??

 

Cuối cùng, tôi chỉ muốn nói lên cảm nhận của mình:

– Cuộc sống là như vậy đấy: trần trụi, bẩn thịu.

– Tình yêu là như vậy đấy: toan tính, ích kỷ, may rủi.

– Đạo đức là như vậy đấy: ai to mồm hơn, khỏe mạnh hơn sẽ có quyền kết án kẻ yếu thế và rủi ro hơn.

 

Nhưng đó vẫn là cuộc sống mà mỗi tất cả chúng ta đều đang sống.

Share this:

Thích bài này:

Thích

Đang tải…