Một tri thức trọng yếu nhất của Hóa học lớp 9 chính là axit và các tính chất của nó. Vậy tính chất hóa học của axit là gì? GiaiNgo sẽ giúp bạn trả lời nhé!

Một cách trọng yếu để phân loại axit chính là nắm vững các tính chất hóa học của axit. Vậy tính chất hóa học của axit là gì? Axit được sử dụng như vậy nào trong cuộc sống? Hãy cùng GiaiNgo tìm hiểu nhé!

Axit là gì?

Axit là gì?

Axit là một hợp chất hóa học. Thành phần phân tử của các axit đều chứa một hay nhiều nguyên tử hiđro link với gốc axit. Vì vậy, axit có công thức tổng quát là HxA, trong đó:

  • x là chỉ số của nguyên tử H.
  • A là gốc Axit.

Ví dụ: HCl, H2SO4, HNO3,…

Ngoài ra, có thể hiểu axit là một hợp chất hóa học mà khi hòa tan trong nước sẽ tạo được dung dịch có độ pH nhỏ hơn 7. Độ pH càng nhỏ thì tính acid càng mạnh.

Không chỉ dựa vào độ pH, các tính chất hóa học của axit cũng cho biết độ mạnh yếu của loại axit đó.

Phân loại axit

Axit được phân loại dựa vào 4 phép tắc chính. Trước khi đến với các tính chất hóa học của axit, hãy cùng GiaiNgo xác nhận 4 loại axit thường gặp nhất nhé!

Dựa vào tính chất hóa học của axit

Axit được xem là axit mạnh khi nó tan trong nước và phân li hoàn toàn thành Ion. Ví dụ với hai axit HCl và HNO3, các phương trình phân li lần lượt như sau:

HCl → H+ + Cl-

HNO3 → H+ + NO3-

Từ đó, ta có thể thấy các phân tử trong hai axit đều được phân li hoàn toàn. Tổng kết rằng HCl và HNO3 là axit mạnh.

Trái lại, axit yếu là những axit khi tan trong nước chỉ phân li một phần ra ion. Ví dụ với hai axit CH3COOH và H2CO3, các phương trình phân li lần lượt như sau:

CH3COOH ⇔ H+ + CH3COO-

H2CO3 ⇔ H+ + HCO3-

Từ đó, ta có thể thấy các phân tử trong hai axit đều không được phân li hoàn toàn. Tổng kết rằng CH3COOH và H2CO3 là axit yếu.

Dựa vào nguyên tử Oxi

Không chỉ dựa vào nguyên tố hóa học của axit, nó còn tồn tại thể xác nhận dựa vào nguyên tử Oxi. Dựa vào yếu tố này, axit được phân tách thành hai loại.

  • Axit không có oxi như HCl, H2S, HI,…
  • Axit có oxi như H2SO4, H3PO4, H2CO3,…

Dựa vào số nguyên tử H trong phân tử

Dựa vào phản ứng phân li của axit, ta có thể xác nhận được axit có một nấc hay nhiều nấc.

  • Axit một nấc: Trong dung dịch nước chỉ có thể phân li một nấc ra ion H+
  • Axit nhiều nấc: Trong dung dịch nước có khả năng phân li nhiều nấc ra ion H+
See also  C và C++ khác nhau như thế nào: So sánh C và C++ chi tiết

Các phân loại khác

  • Axit vô cơ là các loại axit như HCl, HNO3,..
  • Axit hữu cơ là các loại axit như HCOOH, CH3COOH, CH3CH2COOH,…

Tính chất hóa học của axit là gì?

Tính chất vật lý của axit

Tính chất vật lý của axit được xác nhận nhờ mùi vị. Axit có vị chua khi hòa tan trong nước. Không chỉ vậy, axit là các chất điện li nên còn tồn tại khả năng dẫn điện.

Tính chất hoá học của axit

Tính chất hóa học của axit bao gồm 5 tính chất trọng yếu như sau:

Axit làm đổi màu chất chỉ thị

Trong các tính chất hóa học của axit, khả năng đổi màu này có thể xem là điều cơ bản nhất mà ai cũng phải biết. Dung dịch axit có làm đổi màu quỳ tím thành đỏ.

(*5*)

Axit tác dụng với kim loại

Axit khi tác dụng với kim loại sẽ tạo thành muối và giải phóng khí Hiđro. Tuy nhiên, với axit HNO3 và H2SO4 đặc tác dụng với nhiều kim loại nhưng không giải phóng Hiđro.

Ví dụ:

3H2SO4 (loãng) + 2Al → Al2(SO4)3 + 3H2

2H2SO4 + Cu → CuSO4 + SO2 + 2H2O

Tuy nhiên, không phải axit nào cũng có thể tác dụng được với toàn bộ kim loại. Axit HCl, H2SO4 loãng không tác dụng được với các kim loại như Cu, Ag, Hg,…

Axit tác dụng với bazơ

Khi axit tác dụng với bazơ sẽ tạo thành muối và nước. Phản ứng này được gọi là phản ứng trung hòa

Ví dụ:

H2SO4 + Cu(OH)2 → CuSO4 + 2H2O

Axit tác dụng với oxit bazơ

Khi tác dụng với oxit bazơ, phản ứng sẽ tạo thành muối và nước.

Ví dụ:

Fe2O3 + 6HCl → FeCl3 + 3H2O

Axit còn tác dụng với muối

Với tính chất hóa học của axit ở phương diện này, sản phẩm tạo thành sẽ rơi vào hai trường hợp.

Trường hợp 1: Sản phẩm là muối mới và axit mới.

Ví dụ:

H2SO4 + BaCl2  → BaSO4(r) + 2HCl

Trường hợp 2: Sản phẩm là muối mới, khí thoát ra và nước.

Ví dụ:

Na2SO3 + 2HCl → 2NaCl + SO2 ↑ + H2O

Điều kiện xảy ra phản ứng của axit

Bên cạnh nắm vững các tính chất hóa học của axit, các bạn cần biết 3 điều kiện tiên quyết để phản ứng xảy ra.

  • Muối khi phản ứng là muối tan.
  • Muối mới tạo thành sau phản ứng không tan trong axit mới.
  • Sản phẩm có chứa một chất kết tủa hoặc khí cất cánh hơi.

Nội dung liên quan:

Ứng dụng của axit trong cuộc sống

Nhờ 5 tính chất hóa học của axit nên nó được sử dụng phổ biến trong cuộc sống. 5 ứng dụng thường gặp nhất của axit sẽ được GiaiNgo phân tích trong từng ngành nghề như sau:

See also  Điểm g là gì, Cách tìm và kích thích điểm G cho nàng

Chất khử khuẩn trong nghề y

Axit boric (H3BO3) được ứng dụng làm chất khử trùng ở những vết bỏng hoặc vết thái nhỏ. Không chỉ vậy, khi pha loãng axit boric sẽ thu được dung dịch rửa mắt. Đây có thể xem là ứng dụng mang tính thực tiễn nhất từ các tính chất hóa học của axit.

Tính chất hóa học của axit

Đồng thời, H3BO3 cũng là chất chống vi khuẩn. Nó được dùng để điều trị các bệnh như mụn trứng cá, bệnh phồng chân ở vận khuyến khích. Axit boric còn được dùng làm chất gìn giữ chai mẫu nước tiểu trong các thực nghiệm.

Chất “thúc đẩy” trong công nghiệp thực phẩm

Bằng những phản ứng xảy ra dựa vào những tính chất hóa học của axit, axit citric (C6H8O7)và axit axetic (CH3COOH) được sử dụng phổ biến trong trông nghiệp thực phẩm

Với axit citric

Axit citric rất được trọng dụng trong sản xuất phô mai. Nó đóng vai trò làm chất xúc tác để nhanh chóng lên men sữa. Nhờ đó tăng năng suất có thể sản xuất phô mai với quy mô to hơn trong thời gian ngắn.

Tính chất hóa học của axit

Với axit axetic

CH3COOH được dùng trong thực phẩm như một chất tạo hương liệu. Nhờ những tính chất hóa học của axit CH3COOH, nó được thêm vào sản phẩm để làm chất gìn giữ.

Ngoài ra, nó còn hỗ trợ kéo dài thời gian sử dụng và tạo thêm vị chua cho một số thực phẩm.

Chất xúc tác trong công nghiệp sản xuất

Với axit clohydric

Axit clohydric (HCl) rất thường được sử dụng trong trong khai thác dầu mỏ. Nó sẽ được bơm vào trong các tầng đá của giếng dầu. Mục đích là làm hòa tan một phần đá hay gọi là rửa giếng, từ đó tạo ra những lỗ rỗng to hơn.

Với axit sunfuric

Axit sunfuric (H2SO4) là hóa chất hàng đầu được dùng trong nhiều nghề công nghiệp sản xuất. Nó được sử dụng làm chất điện phân trong pin xe hơi.

Một số axit phổ biến hiện tại

Ngoài 5 tính chất hóa học của axit, GiaiNgo sẽ phân phối bạn một số các axit phổ biến hiện tại. Bạn sẽ thường xuyên gặp những loại axit này trong các bài tập liên quan.

  • Acid clohydric – HCl.
  • Axit sunfuric – H2SO4.
  • Acid citric – C6H8O7.
  • Acid sunfuric – H2SO4.
  • Axit clohydric – HCl.
  • Axit Acetic – CH3COOH.
See also  CBM là gì? Bằng bao nhiêu Kg - Cách quy đổi CBM ra KG

Tính chất hóa học của axit

Bài tập về tính chất của axit

Hãy cùng GiaiNgo xem qua các bài tập điển hình cho các tính chất hóa học của axit nhé!

Bài 1 trang 14 SGK Hóa 9

Từ Mg, MgO, Mg(OH) và dung dịch axit sunfuric loãng, hãy viết các phương trình phản ứng hóa học pha chế magie sunfat.

Bài giải

Phương trình phản ứng:

Mg + H SO → MgSO + H ↑

MgO + H SO → MgSO + H O

Mg(OH) + H SO → MgSO + 2H O

Bài 2 trang 14 SGK Hóa 9

Có những chất sau: CuO, Mg, Al O , Fe(OH) , Fe O . Hãy chọn một trong những chất đã cho tác dụng với dung dịch HCl sinh ra:

a) Khí nhẹ hơn không khí và cháy được trong không khí.

b) Dung dịch có màu xanh lam.

c) Dung dịch có màu vàng nâu

d) Dung dịch không có màu.

Viết các phương trình hóa học.

Bài giải

Khí nhẹ hơn không khí và cháy được trong không khí là khí H2;

Mg + 2HCl → MgCl2 + H2

b) Dung dịch có màu xanh lam là dung dịch muối đồng (II).

CuO + 2HCl → CuCl2 + H2O

c) Dung dịch có màu vàng nâu là dung dịch muối sắt (III)

Fe(OH)3 + 3HCl → FeCl3 + 3H2O

Fe2O3 + 6HCl → 2FeCl3 + 3H2O

d) Dung dịch không có màu là dung dịch muối nhôm hoặc muối magie.

Al2O3 + 6HCl → 2AlCl3 + 3H2O.

Mg + 2HCl →→ MgCl2 + H2

Bài 3 trang 14 SGK Hóa học 9

Hãy viết các phương trình hóa học của phản ứng trong mỗi trường hợp sau:

a) Magie oxit và axit nitric;

b) Đồng (II) oxit và axit clohiđric;

c) Nhôm oxit và axit sunfuric;

d) Sắt và axit clohiđric;

e) Kẽm và axit sunfuric loãng.

Bài giải

Phương trình hóa học

a) MgO + 2HNO3 → Mg(NO3)2 + H2O

b) CuO + 2HCl → CuCl2 + H2O

c) Al2O3 + 3H2SO4 → Al2(SO4)3 + 3H2O

d) Fe + 2HCl → FeCl2 + H2

e) Zn + H2SO4 → ZnSO4 + H2

Axit là một trong những tri thức quan trong nền tảng hóa học. Nắm được các tính chất hóa học của axit sẽ giúp bạn hiểu rõ bản chất và vận dungjnos trong đời sống. Vì hầu như các ứng dụng của nó đều dựa trên những tính chất hóa học của axit. Đừng quên update những tri thức khác của GiaiNgo trong các nội dung sau nhé!