Nội Dung Chính Trong Bài Viết

Bạn đang xem: trang chủ đại chiến nhẫn giả

Ngô Đình Diệm (chữ Hán: 吳廷琰; 3 tháng 1 năm 1901 – 2 tháng 11 năm 1963) là một chính khách người Việt Nam. Ông từng làm quan triều Nguyễn thời vua Bảo Đại, sau đó làm Thủ tướng cuối cùng của Quốc gia Việt Nam, rồi trở thành Tổng thống Đệ nhất Việt Nam Cộng hòa từ năm 1955 sau thời điểm thành công trong việc phế truất Bảo Đại, cho đến khi bị lật đổ vào năm 1963. Ông cũng là lãnh tụ của Đảng Cần lao Nhân vị, đảng cầm quyền chính thức của miền Nam Việt Nam lúc bấy giờ.[1]

Là một nhà lãnh đạo theo Đạo công giáo La Mã, ông bị những người theo Phật giáo phản đối vì thực hiện các quyết sách thiên vị Đạo công giáo. Tháng 11 năm 1963, một loạt các vụ biểu tình bất đảo chính của Phật tử đã gây ra những bất ổn xã hội nghiêm trọng, Ngô Đình Diệm cùng em trai của mình là Ngô Đình Nhu đã bị ám sát trong một cuộc đảo chính năm 1963 do các tướng lĩnh dưới quyền thực hiện, với sự trợ giúp của Chính phủ Hoa Kỳ.[2]

Bạn đang đọc: Ngô Đình Diệm – Wikipedia tiếng Việt

Ngô Đình Diệm là một nhân vật trọng yếu trong thời kỳ cuộc chiến tranh Việt Nam. Một số sử gia coi ông là dụng cụ chống cộng trong tay người Mỹ, một số ít thì lại coi ông là độc tài và tổ ấm gia đình trị, trong lúc đó 1 số ít sử gia khác coi ông là nhà chính trị mang nặng truyền thống cuội nguồn phong kiến Việt Nam. Một số phân tích và điều tra gần đây cho rằng Ngô Đình Diệm là người tự cho rằng mình đang gánh vác một ” Thiên mệnh “, ông cũng có các plan riêng về nền chính trị ở miền Nam Việt Nam. [ 3 ] [ 4 ]

Thời niên thiếu

Ngô Đình Diệm sinh ngày 3 tháng 1 năm 1901 tại làng Đại Phong Lộc ( nay thuộc xã Phong Thủy ) huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình trong một tổ ấm gia đình quan lại có truyền thống lịch sử theo đạo Đạo công giáo truyền kiếp ở tại Việt Nam. Vào thế kỉ XVII, các nhà truyền giáo Bồ Đào Nha đã cải đạo cho dòng tộc ông, nên tên thánh của ông là Gioan Baotixita ( João Batista ) .Cha ông là Ngô Đình Khả và mẹ ông là Phạm Thị Thân, quê quán ở làng Đại Phong xã Phong Thủy huyện Lệ Thủy, Quảng Bình. Ngô Đình Khả từng làm võ quan từ triều Đồng Khánh, theo Nguyễn Thân một người hợp tác với đơn vị chính phủ Liên bang Đông Dương ( thuộc Pháp ) đàn áp các xu thế chống Pháp như nhóm Văn Thân của Ngự sử Phan Đình Phùng ở Nghệ An và TP Hà Tĩnh. Ông Khả từng làm tới Thượng thư triều đình nhà Nguyễn kiêm Phụ đạo Đại thần và cũng là cố vấn của vua Thành Thái .Ngô Đình Diệm là người con thứ 4 trong tổ ấm gia đình 9 anh chị em : anh đầu là Ngô Đình Khôi ( thứ nhất ), chị Ngô Đình Thị Giao ( thứ 2 ), Ngô Đình Thục ( thứ 3 ), 5 người em là Ngô Đình Thị Hiệp ( thứ 5, mẹ của Hồng y Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận ), Ngô Đình Thị Hoàng ( thứ 6 ), Ngô Đình Nhu ( thứ 7 ), Ngô Đình Cẩn ( thứ 8 ), Ngô Đình Luyện ( thứ 9 ). Ngô Đình Khôi làm Tổng đốc Quảng Nam, còn Ngô Đình Thục một thời làm tổng Giám mục .Lúc thiếu thời, cha Ngô Đình Diệm tức Ngô Đình Khả theo Nho học, sau đó ông vào chủng viện học chương trình Pháp, rồi được gửi sang trường nhà dòng ở Penang, Malaysia để làm tu sinh, nhưng sau đó ông bỏ và làm quan trong triều Nhà Nguyễn. Năm 1905 ông thăng chức Tổng quan Cấm Thánh .Là người mộ đạo, Ngô Đình Khả dẫn tổ ấm gia đình ông đi lễ mỗi buổi sáng. Năm 1907, thấy chính quyền sở tại bảo lãnh Pháp phế bỏ và đày vua Thành Thái sang Phi Châu, ông Ngô Đình Khả xin từ quan về quê làm ruộng để tỏ sự bất mãn. Có thuyết khác cho rằng, vì ông Khả không chịu ký vào đơn nhu yếu Thành Thái thoái vị, nên bị chính quyền sở tại bảo lãnh Pháp không bổ nhiệm. [ 5 ] Dù đã từ quan nhưng ông Ngô Đình Khả vẫn đủ sức để chu cấp cho các con ông ăn học .Lúc nhỏ, Ngô Đình Diệm ngoài giúp cha làm ruộng còn cùng người anh Ngô Đình Thục vào học ở trường dòng Pellerin Huế. Cảm thấy đời sống ở trường dòng quá khắc nghiệt, ông đã bỏ học tại trường dòng .Năm 1913, lúc 12 tuổi, Ngô Đình Diệm thi vào trường Collège Quốc học, học chương trình tổng hợp bằng tiếng Việt và tiếng Pháp. Trưởng giáo ( tức hiệu trưởng ) trường là Ngô Đình Khả – cha ông .Theo Moyar, tính cách độc lập quá mức của Ngô Đình Diệm không thích phù hợp với các khuôn phép trong nhà thời thánh. Ngoài ra, Ngô Đình Diệm còn thừa kế từ cha niềm tin chống thực dân Pháp xâm lược. [ 6 ]Từ lúc còn nhỏ, ông được quan đại thần Nguyễn Hữu Bài – bấy giờ là phụ chính trong triều dạy dỗ và coi như con đẻ do có mối quan hệ thân mật, người anh của Ngô Đình Diệm là Ngô Đình Khôi thành hôn với con gái của Nguyễn Hữu Bài .Tốt nghiệp trung học với thành tựu học tập xuất sắc ở trường Collège Quốc học, Ngô Đình Diệm được trao học bổng đi học ở Paris. Nhưng ông đã khước từ. Năm 1918, ông nhập học Trường Hậu bổ ( trường Hành chính công và Luật ) ở TP.HN, một trường nổi tiếng của Pháp huấn luyện và huấn luyện công chức người Việt. [ 7 ] Trong lúc học ở trường Hậu bổ, Ngô Đình Diệm yêu con gái của thầy dạy học và đây là mối tình duy nhất trong cuộc sống ông. Sau thời điểm người con gái đó quyết định hành động vào Nữ tu viện, Ngô Đình Diệm sống đơn thân suốt phần đời còn sót lại. [ 8 ] Theo Nhân Hưng, mối tình đầu của Ngô Đình Diệm là với tiểu thư Trang Đài, con gái út của quan Thượng thư họ Nguyễn ở An Cựu, Huế. [ 9 ]Năm 1921, Ngô Đình Diệm tốt nghiệp trường Hậu bổ .

Gia cảnh và giáo dục, nhất là Đạo công giáo và Nho giáo đã có tác động đến cuộc sống và sự nghiệp của Ngô Đình Diệm, rõ ràng và cụ thể lên tư duy của ông về chính trị, xã hội, và lịch sử. Theo Miller, Ngô Đình Diệm . Ngô Đình Diệm cũng quy định ngày sinh nhật Khổng Tử là ngày lễ quốc gia và .[10] Tuy nhiên, việc là tín đồ Đạo công giáo và là một nhà Nho không có nghĩa là Ngô Đình Diệm bị mắc kẹt bởi những tầm nhìn tiền hiện đại.

Làm quan triều Nguyễn

Sau thời điểm tốt nghiệp trường Hậu bổ với vị trí đứng nhất lớp vào năm 1921, Ngô Đình Diệm nối bước anh cả Ngô Đình Khôi ( lúc này đang thao tác trong Bộ Binh triều đình Huế ) vào quan trường. Khởi đầu bằng chức quan thấp nhất, Ngô Đình Diệm từng bước được thăng chức. Nơi thao tác tiên phong của ông là thư viện hoàng thất ở Huế. [ 8 ] Trong cùng năm, ông làm tri huyện Hương Trà, Thừa Thiên Huế .Năm 1923, ông được chỉ định làm Tri huyện Hương Thủy, Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên. [ 5 ]Năm 1926, Ngô Đình Diệm làm tri phủ Hải Lăng, Quảng Trị, sau đó làm quản đạo phủ Ninh Thuận .Trong suốt thời hạn làm quan, Ngô Đình Diệm có tiếng là người mẫn cán, công chính, là người theo Đạo công giáo và là người theo chủ nghĩa dân tộc địa phương. Ngoài ra, chủ nghĩa dân tộc địa phương Đạo công giáo ở Việt Nam từ thập niên 1920 đến thập niên 1930 cũng tạo điều kiện kèm theo cho sự thăng quan tiến chức trong quan trường của Ngô Đình Diệm. [ 11 ] Sự thăng quan tiến chức nhanh gọn của Ngô Đình Diệm một phần nhờ vào mối quan hệ thân thiện với Thượng thư Bộ Lại Nguyễn Hữu Bài ( anh trai ông, Ngô Đình Khôi, là con rể của ông Nguyễn Hữu Bài ). Nguyễn Hữu Bài ( 1863 – 1935 ) là một người Đạo công giáo ủng hộ việc địa phương hóa Nhà thờ Việt Nam và tăng quyền lực tối cao hành chính cho cơ chế quân chủ. [ 12 ] Nguyễn Hữu Bài được người Pháp nhìn nhận cao, trở thành người bảo trợ cho Ngô Đình Diệm do mối quan hệ ngặt nghèo về tổ ấm gia đình cũng như tôn giáo. [ 13 ]Năm 1929, Ngô Đình Diệm được chỉ định tỉnh trưởng tỉnh Bình Thuận. Vào các năm 1930 và 1931, Ngô Đình Diệm đã hỗ trợ người Pháp đàn áp cuộc nổi dậy Xô Viết Nghệ Tĩnh của nông dân do những người cộng sản tổ chức triển khai. [ 14 ] Theo Fall, Ngô Đình Diệm vùi dập cách mạng vì ông không ủng hộ cách mạng. Ông cho rằng cách mạng không hề quét sạch người Pháp, nhưng tuyệt đối có thể sẽ rình rập đe dọa nền quản lý của triều đình Huế. [ 15 ]Ngày 8 tháng 4, năm 1933, Bảo Đại ( 1913 – 1997 ) đã phát hành một đạo dụ cải tổ nội các, quyết định hành động tự mình chấp chính và sắc phong thêm 5 thượng thư mới xuất thân từ giới học giả và hành chính là Phạm Quỳnh, Thái Văn Toản, Hồ Đắc Khải, Ngô Đình Diệm và Bùi Bằng Đoàn nhằm mục đích thay thế sửa chữa các thượng thư già yếu hoặc kém năng lượng như Nguyễn Hữu Bài, Tôn Thất Đàn, Phạm Liệu, Võ Liêm, Vương Tứ Đại. [ 16 ] Ngô Đình Diệm nhận lời Bảo Đại làm Thượng thư Bộ Lại ( Bộ Nội vụ ngày này ) theo hoạt động hiên chạy dọc của Nguyễn Hữu Bài. [ 17 ] Ông là vị thượng thư trẻ tuổi nhất trong triều đình nhà Nguyễn lúc bấy giờ .

Thời gian này ông được bầu làm Tổng thư ký đứng đầu ủy ban cải tiến hành chính. Ông đề xướng hai điểm cần tu chính với chính quyền bảo lãnh Pháp: một là thống nhất Trung và Bắc Kỳ theo Hòa ước Giáp Thân 1884, hai là cho Viện Nhân dân Đại biểu Trung Kỳ được quyền tự do thảo luận các vấn đề kể cả chính trị. Việc thống nhất chủ yếu để buộc chính quyền Bảo lãnh Pháp huỷ bỏ khâm sứ Trung Kỳ và thống sứ Bắc Kỳ và thu về thành một viện tổng trú sứ () ở Huế mà thôi. Việc thứ hai là để canh tân lối thống trị cũ. Vì các đề xướng không được chấp thuận, ông từ chức Thượng thư Bộ Lại ngày 12 tháng 7 năm 1933,[18] chỉ sau 3 tháng nhậm chức.[17] Ngô Đình Diệm lên án hoàng thượng Bảo Đại “chẳng là gì mà chỉ là công cụ trong tay người Pháp”, và đã vứt bỏ các huân chương, chức tước được Bảo Đại trao. Sau đó người Pháp đã dọa bắt và lưu đày Ngô Đình Diệm.[15] Ngô Đình Diệm nổi cơn thịnh nộ và sinh lòng bất mãn vì ông Eugène Châtel, người vừa nhậm chức khâm sứ Trung Kỳ, đã cùng với Phạm Quỳnh, Tổng lý Ngự tiền văn phòng, muốn huỷ bỏ quyền xử án của các hàng quan lại địa phương.[19] Phan Bội Châu có bài thơ tặng Ngô Đình Diệm đăng trên báo Tiếng dân nhân việc ông này từ quan, trong đó có những câu.[20]

Hoạt động chính trị chống Pháp

Sau thời điểm từ chức Thượng thư Bộ Lại, Ngô Đình Diệm trở về làm một thường dân sống ở Huế cùng tổ ấm gia đình ông, nhưng vẫn bị giám sát. Ông dành thời hạn cho việc đọc sách, thiền định, đi lễ nhà thời thánh, làm vườn, đi săn, và chụp hình nghiệp dư. [ 21 ] Ngoài ra, ông tăng nhanh các hoạt động tiêu khiển dân tộc địa phương chủ nghĩa qua việc gặp mặt và giao lưu với các nhà lãnh đạo cách mạng Việt Nam, như Phan Bội Châu, một người bạn của ông. Phan Bội Châu là nhà hoạt động tiêu khiển chống thực dân mà Ngô Đình Diệm kính trọng vì tuyệt kỹ và tri thức Nho giáo uyên bác của ông, và vì Phan Bội Châu lập luận rằng những lời dạy của Nho giáo tuyệt đối có thể được vận dụng cho Việt Nam văn minh. [ 21 ]Ngô Đình Diệm ngấm ngầm ủng hộ Hoàng thân Cường Để đang sống lưu vong tại Nhật nhằm mục đích thực thi một cuộc cách mạng lật đổ chính quyền sở tại bảo lãnh Pháp. Ông bị xem là quá khích giống như Nguyễn Hải Thần, Nguyễn Tường Tam. [ 5 ] Năm 1933, ông vào Hồ Chí Minh cùng với Nguyễn Phan Long, Lê Văn Kim, … tổ chức triển khai xu thế của tri thức Nam và Trung Kỳ hoạt động chính giới Pháp tại Paris bãi nhiệm Toàn quyền Đông Dương Pierre Pasquier. Việc không thành, ông bị Pasquier trục xuất khỏi Huế và chỉ định cư trú tại Quảng Bình. Tuy nhiên, sau chết chóc của Pasquier năm 1934, viên toàn quyền mới Eugene René Robin đã huỷ bỏ chỉ định của Pasquier. Ông vào Huế dạy tại trường Thiên Hựu ( Providence ) do anh ông là Ngô Đình Thục làm Giám học [ 22 ]Thời kỳ 1942 – 1944, Ngô Đình Diệm tham gia xây dựng và lãnh đạo tổ chức triển khai Đại Việt Phục hưng Hội, dựa Nhật chống Pháp với thành phần nòng cốt là quan lại, linh mục, công an, và lính khố xanh bản xứ tại Trung Kỳ. Tháng 7 năm 1944, mật thám Pháp phá vỡ tổ chức triển khai này và vây bắt Ngô Đình Diệm ở tại phủ Cam. Trong thư gửi Toàn quyền Đông Dương, ông Thục thu hút Pháp ân xá cho em mình : [ 23 ]

Nhờ sự giúp sức của hiến binh Nhật, ông thoát nạn và về trú tại lãnh sự Nhật ở Huế. Sau vài ngày, người Nhật mang Ngô Đình Diệm vào TP. Đà Nẵng rồi dùng máy cất cánh quân sự chiến lược chở thẳng vào TP HCM trú tại trụ sở hiến binh của Nhật. [ 24 ] Ông cũng được Việt Nam Phục quốc Đồng minh Hội do hoàng thân Cường Để lãnh đạo ủy nhiệm việc làm hoạt động nhân viên ở Trung Kỳ để chống Pháp. [ 25 ]

Tại Sài Gòn, ông đã tham gia thành lập Ủy ban Kiến quốc với mục tiêu phò tá hoàng thân Cường Để. Tuy nhiên Nhật không ủng hộ Cường Để về nước làm vua mà ủng hộ Bảo Đại lập chính quyền thân Nhật với quốc hiệu mới là Đế quốc Việt Nam. Bảo Đại đã từng mời ông làm thủ tướng trong chính quyền mới nhưng không thành mà thay vào này là Trần Trọng Kim.[26][]

Trong Chiến tranh Đông Dương

Bị Việt Minh bắt

Sau thời điểm Bảo Đại thoái vị ngày 25 tháng 8 năm 1945, Mặt trận Việt Minh giành chính quyền sở tại, Ngô Đình Diệm cùng với 1 số ít người thân trong nhà trong tổ ấm gia đình bị Việt Minh bắt ở Tuy Hoà, Phú Yên ngoại trừ Ngô Đình Nhu và Ngô Đình Cẩn. Anh cả Ngô Đình Diệm là Ngô Đình Khôi cùng con trai mình là Ngô Đình Huân trên đường bị du kích giải ra TP.HN thì bị lực lượng áp tải này xử bắn [ 27 ] Nguyên do là trong Cách mạng tháng 8 năm 1945, Ngô Đình Khôi khuyên nhà vua Bảo Đại đừng thoái vị vì ông đã tích trữ được 1 số ít vũ khí, lại có thêm Ngô Đình Huân giữ vai trò liên lạc giữa triều đình Huế và Đế quốc Nhật Bản, nên có người tố cáo cha con ông Khôi có thủ đoạn cấu kết với Nhật chống lại Việt Minh. [ 28 ] Thời điểm đó, một nhà cung cấp tính năng biệt kích Pháp nhảy dù trên không xuống miền Tây Thừa Thiên nhưng bị dân quân Việt Minh bắt, tài liệu tịch thu được cho thấy nhóm này có trách nhiệm liên lạc với các quan lại bản xứ ( gồm có Ngô Đình Khôi ) để lập lại chủ quyền lãnh thổ của Pháp ở Đông Dương nhưng việc chưa thành thì đã bị tóm gọn, nên Ngô Đình Khôi bị xử bắn vì tội danh thông đồng với Pháp. [ 29 ]

Ngô Đình Diệm bị giải ra Hà Nội. Sau đó Ngô Đình Nhu cũng bị Việt Minh bắt giam rồi được thả. Theo phim tài liệu của Đài Truyền hình Việt Nam nói về chuyến công tác phía nam của ông Hoàng Quốc Việt trong Cách mạng Tháng Tám, thì ông Hoàng Quốc Việt (sau thời điểm nghe ông Hải, Bí thư Ban cán sự Đảng tỉnh Quảng Ngãi giải trình đã bắt được Ngô Đình Diệm) đã thả ông Diệm theo chỉ thị của Hồ Chí Minh rằng các nhân sĩ trí thức phải được thả ra, và mang ông Diệm ra Hà Nội gặp Hồ Chí Minh.[30]

Ngô Đình Diệm bị giam tại tỉnh miền núi Tuyên Quang ít lâu rồi được trả tự do theo lệnh ân xá vào đầu năm 1946[31][]. Theo tài liệu của Mỹ, tại Hà Nội, Ngô Đình Diệm gặp Hồ Chí Minh. Ngô Đình Diệm hỏi chủ tịch Hồ Chí Minh nguyên nhân xử bắn anh của ông thì được Hồ Chí Minh giải thích rằng đó một hành động tự phát của du kích địa phương trong lúc quốc gia đang rơi vào tình trạng hỗn loạn.[32] Sau đó, cũng theo tài liệu của Mỹ, Hồ Chí Minh mời Ngô Đình Diệm giữ chức thủ tướng vì cho rằng ông có tài lãnh đạo. Ngô Đình Diệm trả lời rằng ông chỉ tán thành lời mời đó với điều kiện ông được Việt Minh thông báo về toàn bộ mọi hành động và biết riêng mọi quyết định của họ. Chủ tịch Hồ Chí Minh từ chối yêu cầu này do đó Ngô Đình Diệm từ chối hợp tác với Hồ Chí Minh.[33][34][35] Tuy nhiên, Hồ Chí Minh vẫn giao cho ông làm phụ tá của Bảo Đại, là cố vấn tối cao của Chính phủ.

Hoạt động chính trị

Sau thời điểm được Việt Minh phóng thích, Ngô Đình Diệm duy trì các mối liên lạc với một số ít lãnh đạo Việt Minh với kỳ vọng tuyệt đối có thể thuyết phục họ bỏ Hồ Chí Minh và quay sang ủng hộ ông. Những cuộc trao đổi này khơi dậy những chăm sóc đáng kể trong hàng ngũ lãnh đạo Việt Minh ở Nam Bộ trong năm 1947 – 1948. Nhiều quan chức Việt Minh ngưỡng mộ Ngô Đình Diệm và Ngô Đình Thục, thậm chí còn còn tồn tại lời đồn thổi Ngô Đình Diệm đã thu hút được tướng Nguyễn Bình, lãnh đạo quân sự chiến lược cao nhất của Việt Minh ở Nam Bộ, đào ngũ ( về sau lời đồn thổi này được xác lập là không đúng ). Ông cũng tìm cách liên minh với các lãnh đạo các đảng phái khác. Giữa năm 1947, ông liên minh với Nguyễn Tôn Hoàn, một lãnh đạo Đạo công giáo ở Nam Bộ và là thành viên sáng lập Đại Việt Quốc dân Đảng. Suốt mùa thu năm ấy, Ngô Đình Diệm và Nguyễn Tôn Hoàn cùng hợp tác để thuyết phục những người chống cộng tham gia một liên minh mới với tên gọi Việt Nam Quốc gia Liên minh, mục tiêu của Liên minh là hoạt động cho một xu thế chính trị mới được Bảo Đại tương hỗ. [ 36 ]

Tháng 2 năm 1948, Ngô Đình Diệm và các lãnh đạo phe quốc gia gặp nhau tại Sài Gòn để thảo ra một plan thương lượng với Pháp về vấn đề độc lập của Việt Nam.[36] Năm 1948, khi cựu hoàng Bảo Đại sống lưu vong ở Hồng Kông đang điều đình với Pháp để ký hiệp định Pháp-Việt, Ngô Đình Diệm sang Hồng Kông thuyết phục Bảo Đại kiên định trong “vấn đề độc lập dân tộc”. Ông cũng vận động các quan chức Pháp nhượng bộ thêm về phạm vi chủ quyền của Việt Nam.[36] Sau đó khi Bảo Đại ký hiệp định với Pháp ở Hạ Long cho Việt Nam một nền độc lập hạn chế, Ngô Đình Diệm tỏ ra thất vọng. Ông từ chối lời mời làm Thủ tướng Quốc gia Việt Nam của Bảo Đại với nguyên nhân [5], và quay về Huế sống với Ngô Đình Cẩn và có thời gian Ngô Đình Diệm lên sống với vợ chồng Ngô Đình Nhu ở Đà Lạt.

Ngày 16 tháng 6 năm 1949, Ngô Đình Diệm cho đăng một tuyên bố hoàn toàn phủ nhận Hiệp ước Elysée bằng cách đòi hỏi quyền tự trị lãnh thổ cho Việt Nam. Đồng thời, ông cũng thông báo không có ý định hợp tác với Việt Minh và mời chào một trào lưu chống thực dân mới dưới sự lãnh đạo của “” và nhất là “” với ý định thách thức Việt Minh bằng cách thu hút một số người muốn bỏ Việt Minh để ủng hộ ông.[36] Ngô Đình Diệm cũng tuyên bố viễn kiến về một cuộc cách mxh ngang với những cương lĩnh chính trị từ các đối thủ của ông: “”[36] Tuyên bố của ông được nhiều người đọc và được lưu ý trên khắp Việt Nam, nhưng nó không thu hút được sự ủng hộ của quần chúng, cũng không gây tác hại gì cho “giải pháp Bảo Đại”. Trên thực tiễn, hiệu quả của nó là chấm hết sự kiên nhẫn của cả Pháp lẫn Việt Minh trong việc tìm cách thu hút ông khiến ông buộc phải suy xét những chiến lược khác và đi tìm những đồng minh mới.[36]

Sau đó, ông cùng anh mình là Giám mục Ngô Đình Thục và người em Ngô Đình Nhu xây dựng Đảng Xã hội Thiên Chúa giáo. [ 5 ] Ngô Đình Diệm muốn kiến thiết xây dựng một xu thế mới tuyệt đối có thể áp đảo cả Pháp và Việt Minh. Ông chọn một vị trí trung lập hình thức ngoại hình trong cuộc xung đột, phấn đấu nỗ lực thiết kế xây dựng và duy trì quan hệ với cả hai phía. Ngô Đình Diệm kỳ vọng tuyệt đối có thể có thêm thời hạn để lan rộng ra nhóm ủng hộ mình và gây thiệt hại cho cả hai đối thủ đối đầu. [ 36 ]Năm 1950, Việt Minh nỗ lực giết Ngô Đình Diệm trên đường ông đi thăm anh là Giám mục Ngô Đình Thục tại Vĩnh Long. [ 37 ] [ 38 ] Ông theo anh là Giám mục Ngô Đình Thục đi Vatican, rồi sau đó sang Nhật gặp hoàng thân Cường Để đang sống ở đây .

Vận động chính trị tại Mỹ

Trong thời gian ở Nhật, ông gặp tướng Douglas MacArthur lãnh đạo quân Mỹ tại Nhật để thuyết phục Mỹ ủng hộ nền độc lập của Việt Nam, nhưng tướng Douglas MacArthur tiếp kiến ông và Giám mục Ngô Đình Thục rất lạnh nhạt, không có dấu hiệu gì cho thấy tướng Douglas MacArthur sẽ ủng hộ Việt Nam. Theo lời khuyên của Wesley Fishel, giáo sư chính trị Đại học Michigan, ông Diệm sang Hoa Kỳ để thuyết phục Tổng thống Mỹ Eisenhower ủng hộ Việt Nam độc lập.[5] Tháng 9 năm 1950, Ngô Đình Diệm đến Washington gặp các viên chức Bộ Ngoại giao Mỹ nhưng ông không gây được ấn tượng với họ. Sau thời điểm gặp, một quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ nhận xét Ngô Đình Diệm “”. Tháng 10 năm 1950, Ngô Đình Diệm sang Vatican gặp Giáo hoàng rồi đến Paris gặp các quan chức Việt và Pháp đồng thời đề xuất Bảo Đại bổ nhiệm ông làm thủ tướng Quốc gia Việt Nam với điều kiện ông có đủ thẩm quyền để chỉ đạo các đơn vị hành chính tại Việt Nam nhưng Bảo Đại chỉ trả lời chung chung.[36]

Thời gian hai năm sau đó Ngô Đình Diệm sang Mỹ phần nhiều lưu trú tại các trường dòng Lakewood ở New Jersey và trường dòng Ossining ở Thành Phố New York. Ông dùng đủ mọi phương pháp để tranh thủ sự ủng hộ của chính quyền sở tại Eisenhower nhưng cũng không thành công xuất sắc vì Mỹ đang bận tham chiến tại Triều Tiên và Mỹ không muốn làm mất lòng người Pháp. [ 5 ] Đây cũng là thời kỳ Ngô Đình Diệm gặp Hồng y Spellman, người tán thành chấp thuận làm trung gian để ông có thời cơ diện kiến với những nhân vật trọng yếu trong chính quyền sở tại Hoa Kỳ. Qua trung gian của Hồng y Spellman, ông Diệm đã gặp mặt và tranh thủ được tình cảm của dân biểu Walter Н. Judd, Thượng nghị sĩ Mike Mansfield, nhất là Thượng nghị sĩ John ₣. Kennedy ( Kennedy sau này trở thành Tổng thống Mỹ ). [ 5 ] Ngô Đình Diệm tìm kiếm sự tương hỗ của người Mỹ cho những plan chính trị của ông cũng như lôi cuốn những người Mỹ tin vào tăng trưởng, hiện đại hoá và năng lực đổi khác Việt Nam dựa trên nền tảng công nghệ tiên tiến Mỹ. Đặc biệt, ông tìm cách khai thác những chăm sóc chính thức mới ( của Mỹ ) trong việc “ tương hỗ kỹ thuật ” cho quốc tế. [ 36 ] Cũng nhờ sự ra mắt của Spellman và một vài nhân vật cấp cao của CIA, Ngô Đình Diệm vào ở ẩn ở các chủng viện lớn như Maryknoll, Lakewood rồi vào trường ĐH Michigan tham gia một số ít khóa học. [ 39 ] Có thể nói, người đã hỗ trợ sức ông Diệm rất nhiều khi ở Mỹ là Hồng y Spellman. Nhà sử học John Cooney đã viết : [ 40 ]

““

Nhờ sự giúp sức của Wesley Fishel, Ngô Đình Diệm làm cố vấn tại ĐH Michigan. Ông và Fishel hợp tác soạn thảo một dự án Bất Động Sản trợ giúp kỹ thuật cho Việt Nam. [ 36 ] Năm 1952, Fishel viết thư gửi US Mutual Security Agency ( Đơn vị An ninh Hỗ tương Hoa Kỳ ) cho rằng Việt Nam cần sự trợ giúp trong nhiều nghành khác nhau như “ khoa học công an ”, “ yếu tố ngoại thương ” và thậm chí còn “ điều tra và nghiên cứu về việc chọn theo các thể chế dân chủ ”. [ 36 ] Sau năm 1954, các quan hệ cá thể ông thiết lập được trong thời hạn sống lưu vong sẽ giúp ông giành được sự ủng hộ chính thức của Hoa Kỳ dành riêng cho cá thể và chính phủ nước nhà của ông nhưng vào tháng 5 năm 1953, những người bạn Mỹ của ông mới chỉ ủng hộ bằng những lời khích lệ và khuyến khích ý thức. [ 36 ]Trong thời hạn sống tại Mỹ, đôi lúc ông cũng sang các nước châu Âu nên có thêm kinh nghiệm tay nghề hoạt động tiêu khiển chính trị. [ 5 ] Tháng 5 năm 1953, theo lời mời của 1 số ít chính khách Kitô giáo lưu vong theo chủ nghĩa dân tộc địa phương có xu hướng chống Cộng, Ngô Đình Diệm cất cánh sang Pháp rồi sau đó qua Bỉ trú ngụ tại một tu viện lớn .Năm 1954, Ngô Đình Diệm từ Bỉ trở lại Paris sống tận nhà ông Tôn Thất Cẩn ( con trai của cụ Thân thần phụ chính Tôn Thất Hân ). Tại đây, với sự yểm trợ của Ngô Đình Luyện, Diệm mở màn hoạt động trong giới chính khách Việt sống lưu vong .

Tại cuộc họp do Hội , một tổ chức vận động ủng hộ Ngô Đình Diệm ở Washington 𝓓.₵. ngày 1/6/1956, John ₣. Kennedy (về sau là Tổng thống Mỹ) tuyên bố:

[41]

.

Thủ tướng Quốc gia Việt Nam

Trở thành Thủ tướng

Sau 4 năm Hiệp định Elysée được ký kết, lãnh đạo các đảng phái vương quốc đang mất hết kiên trì với Bảo Đại và plan giành độc lập từng bước trong Liên minh Pháp của Bảo Đại. Pháp rất ít khi nhượng bộ chủ nghĩa dân tộc địa phương tại Việt Nam. Quốc gia Việt Nam chỉ độc lập trên danh nghĩa. Đa số lãnh đạo phe vương quốc vô vọng với thủ tướng Nguyễn Văn Tâm, nổi tiếng thân Pháp và chuyên quyền. Họ cũng tức giận vì quyết định hành động đơn phương của Paris trong việc phá giá đồng bạc Đông Dương vào đầu tháng 5 năm 1953, vi phạm những thoả thuận trước đó với các quốc gia thuộc Liên minh Pháp, đồng thời làm ngày càng tăng lạm phát kinh tế và khó khăn vất vả ở Đông Dương. Lợi dụng tình thế này Ngô Đình Nhu khôn khéo kích động sự bất mãn và gợi ý triệu tập Đại hội Đoàn kết các đảng phái vương quốc tại TP HCM vào đầu tháng 9, sau thời điểm Bảo Đại rời Việt Nam đi Pháp. Đại hội Đoàn kết diễn ra ngày 5, 6 tháng 9 năm 1953 không kiến thiết xây dựng được liên minh nào và cũng không mang ra lập trường chính trị chính thức nào. Tháng 10 năm 1953, các đảng phái vương quốc lại nhóm họp và phê duyệt quyết định hành động bác bỏ sự tham gia của Việt Nam vào Liên minh Pháp và ủng hộ việc độc lập trọn vẹn. Đứng trước sự bất mãn tăng cao của các lãnh đạo đảng phái, tôn giáo, Bảo Đại phải thân thiện hơn với Ngô Đình Diệm và xem xét lại năng lực chỉ định ông vào chức thủ tướng. Ngày 26 tháng 10, Bảo Đại gặp Ngô Đình Diệm ở Cannes để thăm dò lòng trung thành với chủ của ông này với Bảo Đại và năng lực chỉ định ông vào chức thủ tướng. Tháng 12, 1953, Bảo Đại không bổ nhiệm Thủ tướng Nguyễn Văn Tâm và chỉ định Nguyễn Phúc Bửu Lộc, một thành viên của hoàng tộc, làm thủ tướng. Đầu tháng 3 năm 1954, sau thời điểm Bảo Đại chấp thuận tán thành trên phép tắc việc thành lập Quốc hội mới, Ngô Đình Nhu và những liên minh của ông xuất bản một nội dung ở Hồ Chí Minh thúc ép Bảo Đại nhượng bộ thêm. [ 36 ]Đầu năm 1954, trong lúc Pháp đang gặp khó khăn vất vả tại trận Điện Biên Phủ, Bảo Đại liên tục nhờ người chuyển lời với ông Diệm đang ở Hoa Kỳ, nhu yếu ông trở về nước xây dựng chính phủ nước nhà mới. Ông Diệm liên tục khước từ lời mời của Bảo Đại với nguyên do không tin cậy vào người Pháp. Sau thời điểm thất bại tại Điện Biên Phủ, Pháp thương lượng hiệp ước trao trả trọn vẹn độc lập cho Việt Nam. Ngày 16/6/1954, Quốc trưởng Bảo Đại gặp Ngô Đình Diệm tại Pháp. Ông Diệm chấp thuận tán thành trở về nước làm Thủ tướng theo lời mời của Bảo Đại với điều kiện kèm theo Bảo Đại phải tán thành chấp thuận để đơn vị chính phủ do ông xây dựng được toàn quyền về chính trị và quân sự chiến lược. Bảo Đại tán thành với nhu yếu này, sau đó ông Diệm về nước và chính thức được chỉ định làm thủ tướng. Ngày 7/7/1954, Ngô Đình Diệm xây dựng đơn vị chính phủ mới với nội các gồm 18 người. [ 5 ] Sau này Bảo Đại viết trong hồi ký của mình :

“”[36]

Các sử gia vẫn chưa tìm thấy được một tài liệu hoặc vật chứng nào cho thấy Hoa Kỳ đã bí hiểm mang Ngô Đình Diệm vào chức vụ thủ tướng năm 1954. Vào tháng 5 năm 1954, Bảo Đại phần nhiều không còn lựa chọn nào khác ngoài việc giao cho Ngô Đình Diệm chức thủ tướng với những điều kiện kèm theo mà Ngô Đình Diệm đã yên cầu từ lâu : Quốc gia Việt Nam phải có toàn quyền trong mọi hướng nhìn hành chính, quân sự chiến lược và kinh tế tài chính. [ 36 ]Trong thời kỳ đầu làm thủ tướng Quốc gia Việt Nam, thực tiễn ông không có quyền lực tối cao so với các lực lượng quân đội, công an với những người đứng đầu là Nguyễn Văn Hinh và Lê Văn Viễn. Hai lực lượng này liên minh với nhau nhằm mục đích chống lại đơn vị chính phủ TW, trong lúc thủ tướng cũng không trấn áp được cỗ máy quan chức dân sự vì các viên chức Pháp đang còn nhiều, nắm giữ các vị trí then chốt. Nền kinh tế tài chính vẫn do ngân hàng nhà nước Đông Dương mà phía sau là chính phủ nước nhà Pháp quản trị. Thực tiễn trong tiến trình đầu cầm quyền thủ tướng ông không có nhiều quyền hành .

Được Mỹ ủng hộ

Mỹ cho rằng Hiệp định Genève, 1954 là một tai họa so với “thế giới tự do” vì nó trao cho Trung Hoa cộng sản và Việt Nam Dân chủ Cộng hòa căn cứ để khai thác tại Đông Nam Á. Mỹ muốn ngăn chặn điều này bằng cách ký kết Hiệp ước SEATO ngày 8 tháng 9 năm 1954 và muốn biến miền Nam Việt Nam thành một pháo đài chống cộng. Để làm được điều này Mỹ cần sự ủng hộ của Quốc gia Việt Nam.[42] Plan của Mỹ là viện trợ cho chính phủ Ngô Đình Diệm để giúp miền Nam Việt Nam hoàn toàn độc lập với Pháp (này là cách duy nhất để thu hút những người dân tộc chủ nghĩa rời xa Việt Minh và ủng hộ Quốc gia Việt Nam); Mỹ cũng xúc tiến Ngô Đình Diệm thành lập một chính quyền đoàn kết quốc gia đại diện cho những xu thế chính trị chính tại Việt Nam, ổn định miền Nam Việt Nam, bầu ra Quốc hội, soạn thảo Hiến pháp rồi sau đó phế truất Quốc trưởng Bảo Đại một cách hợp pháp; cuối cùng do Ngô Đình Diệm là một người quốc gia không có liên hệ gì trong quá khứ với Việt Minh và Pháp do đó miền Nam Việt Nam sẽ trở nên chống Cộng mạnh mẽ. Công thức này đòi hỏi một sự hợp tác từ cả Pháp và Mỹ để trợ giúp Ngô Đình Diệm.[43] Tuy nhiên, Pháp không có thiện cảm với Ngô Đình Diệm, Ngoại trưởng Pháp Edgar Faure (sau này là thủ tướng Pháp) cho rằng Diệm [45], hơn nữa Pháp đang bị chia rẽ chính trị nội bộ và gặp khó khăn tại Algérie nên rất miễn cưỡng trong việc trợ giúp Quốc gia Việt Nam[46] do đó Mỹ đã tiến hành plan một mình mà không có Pháp trợ giúp.

XEM THÊM  Số Đếm Tiếng Hàn Quốc Chuẩn ❤️️ Bảng Số Thuần Hàn - cách đọc số trong tiếng hàn

Thủ tướng Pháp Edgar Faure còn đe dọa rút hết quân đội Pháp ra khỏi Đông Dương vào thời cơ sớm nhất, gây thêm xáo trộn. Tổng Tham mưu Hoa Kỳ thì cho rằng: “” Ủy ban Kế Hoạch của Hội đồng An Ninh Quốc gia comment thêm ““[44]

Sau những cuộc tiếp xúc với các lãnh đạo Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, 1 số ít chính trị gia Pháp cho rằng Quốc gia Việt Nam đã suy yếu và phương án duy nhất tuyệt đối có thể cứu vãn tình thế là hợp tác với Việt Minh và thu hút họ khỏi sự ràng buộc với khối cộng sản với kỳ vọng tạo ra một Việt Minh theo kiểu Tito tuyệt đối có thể hợp tác với Pháp và thậm chí còn tồn tại năng lực tham gia khối Liên minh Pháp. Điều này làm Mỹ lúng túng. Ngày 23/10/1954, tổng thống Hoa Kỳ – Eisenhower gửi công hàm chính thức cho Thủ tướng Ngô Đình Diệm cho biết từ đây chính phủ nước nhà Quốc gia Việt Nam sẽ nhận viện trợ trực tiếp của chính phủ nước nhà Hoa Kỳ chứ không qua nhà đương cục Pháp như trước. [ 47 ]

Xung đột với Pháp

Ngô Đình Diệm muốn miền Nam Việt Nam hoàn toàn độc lập, không phụ thuộc Pháp lẫn Bảo Đại. Ông cho rằng Pháp đã thất bại trong cuộc chiến chống lại người cộng sản cũng như những người theo chủ nghĩa dân tộc tại Việt Nam. Chính sách thuộc địa đã chấm hết và những lời hứa hẹn của Pháp về nền độc lập của Việt Nam đã bị phá vỡ. Theo ông thời cơ duy nhất cho chính phủ quốc gia Việt Nam đứng vững được là phải thoát khỏi những tác động còn sót lại của Pháp, và ông quyết định phải thực hiện mục tiêu đó. Quan niệm của Ngô Đình Diệm là ““.[48] Chỉ sau vài tháng nắm quyền thủ tướng, tháng 12 năm 1954 ông huỷ bỏ quyền phát hành giấy bạc của Ngân hàng Đông Dương (một đơn vị do Pháp thành lập), từ nay giấy bạc lưu hành trên lãnh thổ miền Nam sẽ do Ngân hàng Quốc gia Việt Nam mới thành lập phát hành và cục hối đoái giao cho chính phủ Quốc gia Việt Nam quản lý. Tiếp đó ông yêu cầu chính phủ Pháp trong vòng năm tháng thực hiện giao trả cho Quốc gia Việt Nam mọi công tác của Quân đội Quốc gia Việt Nam còn phụ thuộc vào bộ lãnh đạo Liên minh Pháp.

Phản ứng lại hành vi của Thủ tướng Ngô Đình Diệm đang từng bước vô hiệu tác động thúc đẩy của Pháp tại Việt Nam, Pháp muốn duy trì thúc đẩy tác động tại miền Nam nhưng lại gặp phải một Thủ tướng có ý thức dân tộc địa phương nên họ tìm mọi cách vô hiệu để sửa chữa thay thế bằng một người lãnh đạo thân Pháp. Thông qua một số ít nhân vật ngoại giao như đại sứ Mỹ Donald Ŕ. Heath tại Hồ Chí Minh, đại sứ Mỹ Douglas Dillon tại Paris, Pháp tìm cách thuyết phục Mỹ tán thành chấp thuận ngoại trừ ông Diệm bằng cách chỉ trích ông thiếu năng lượng và không có năng lực đại diện thay mặt nhân dân vì không có được sự hợp tác và ủng hộ của các phe phái tại Miền Nam do đó không có năng lực thắng trong cuộc Tổng tuyển cử dự trù được tổ chức triển khai năm 1956. Tài liệu mật số 1691 / 5 ( ngày 15 tháng 4 năm 1955 ) của Bộ Quốc phòng Mỹ ghi nhận Pháp muốn giữ vai trò lịch sử vẻ vang vĩnh viễn của mình tại Việt Nam và bảo vệ những góp vốn đầu tư kinh tế tài chính, kinh tế tài chính của Pháp tại đây. [ 44 ]Lúc đó, Quốc trưởng Bảo Đại vẫn còn ở Cannes, quân đội Việt Nam còn nằm trong Liên Hiệp Pháp, và Tổng Tham mưu Trưởng quân đội, tướng Nguyễn Văn Hinh ( con trai cựu thủ tướng Nguyễn Văn Tâm, người nổi tiếng thân Pháp ) là một sĩ quan cũ trong Không quân Pháp, có vợ là người Pháp. Công an do lực lượng Bình Xuyên nắm giữ ( thủ lĩnh là tướng Lê Văn Viễn ), ngay cả lực lượng an ninh văn phòng phủ Thủ tướng Ngô Đình Diệm cũng do công an gửi đến. Chính do đó Pháp tìm cách ngoại trừ Ngô Đình Diệm hoặc bằng một cuộc thay máu chính quyền, hoặc bằng cách thuyết phục Bảo Đại không bổ nhiệm ông Diệm và bất hợp tác với Mỹ trong việc huấn luyện và giảng dạy quân đội Quốc gia Việt Nam. Pháp tổ chức triển khai một cuộc họp chính trị có sự tham gia của tướng Nguyễn Văn Hinh, lãnh đạo các giáo phái, 1 số ít quan chức Pháp và đại sứ Mỹ Donald Ŕ. Heath tại Hồ Chí Minh để gợi ý mọi người chấp thuận tán thành thay thế sửa chữa chính phủ nước nhà Diệm. [ 44 ]

Tướng Nguyễn Văn Hinh có tham vọng làm Thủ tướng Quốc gia Việt Nam khởi đầu công khai chống lại Thủ tướng Diệm[49] và còn khoe ““. Ngô Đình Diệm ứng phó bằng cách sai bảo cho Tướng Nguyễn Văn Hinh đi nghỉ để phân tích trong sáu tuần và phải xuất ngoại trong 24 giờ. Tướng Nguyễn Văn Hinh bất tuân thượng lệnh. Một tuần sau, ông cho thông dụng tuyên bố về việc ông không tuân lệnh ông Diệm và một điện tín ông đã gửi thẳng cho Quốc trưởng Bảo Đại yêu cầu can thiệp. Cùng ngày, Ngô Đình Diệm tuyên bố tướng Hinh nổi loạn. Tướng Hinh cho xe thiết giáp bảo vệ tư dinh của mình, đồng thời phái một lực lượng bủa vây Dinh Độc Lập. Trong thời gian 6 tuần tiếp theo, tình hình đi tới chỗ bế tắc. Ngày 20 tháng 9 năm 1954, 15 bộ Trưởng trong nội các Ngô Đình Diệm hàng loạt từ chức. Quân đội dưới quyền tướng Nguyễn Văn Hinh cũng từng sẵn sàng chờ lệnh để tấn công.[44]

Trước tình thế đó, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ gửi công điện cho Đại sứ Donald Ŕ. Heath và tướng John 𝒲. Σ’Daniel chỉ thị phải ““[44]

Cố vấn quân sự chiến lược Mỹ là Edward Lansdale, người chịu nghĩa vụ và trách nhiệm tương hỗ chính phủ nước nhà Ngô Đình Diệm, thương lượng với tướng Trình Minh Thế về việc sử dụng lực lượng vũ trang của ông ta để tương hỗ cho Thủ tướng Ngô Đình Diệm và Quân đội Việt Nam Cộng hòa .Sau thời điểm Ngô Đình Nhu và Edward Lansdale phát hiện được thủ đoạn thay máu chính quyền của tướng Nguyễn Văn Hinh, Edward Lansdale đã mua chuộc được các sĩ quan cấp dưới của tướng Nguyễn Văn Hinh đi nghỉ mát. Thiếu những thuộc hạ nòng cốt này, cuộc thay máu chính quyền đã không hề thực thi được. [ 50 ]Ngô Đình Diệm đã buộc tướng Nguyễn Văn Hinh từ chức, giao quyền lại cho tướng Nguyễn Văn Vỹ. Nguyễn Văn Hinh chạy đến Paris vào ngày 13 tháng 11 năm 1954. [ 44 ] [ 51 ] Ngô Đình Diệm đồng thời kiên quyết khước từ cho thủ lĩnh Lực lượng Bình Xuyên là tướng Bảy Viễn ( tức Lê Văn Viễn ) tham gia chính quyền sở tại dù Bảy Viễn rình rập đe dọa ” tắm máu ” TP HCM nếu nhu yếu của mình không được phân phối. [ 5 ]Tháng 12 năm 1955, Thủ tướng Ngô Đình Diệm xóa bỏ tổng thể các hiệp ước kinh tế tài chính, kinh tế tài chính ký kết với Pháp trước đó, nhu yếu Pháp hủy bỏ Hiệp định Geneve và cắt đứt quan hệ ngoại giao với Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Sau đó Ngô Đình Diệm rút đại diện thay mặt của Quốc gia Việt Nam ra khỏi Liên minh Pháp. Ngày 22 tháng 3 năm 1956, Pháp trao đổi hợp tác với Quốc gia Việt Nam rút hàng loạt quân đội Pháp ra khỏi Việt Nam. Ngày 26 tháng 4 năm 1956, Pháp giải thể Bộ lãnh đạo quân sự chiến lược Pháp tại Hồ Chí Minh. [ 52 ]

Xung đột với Quốc trưởng Bảo Đại

Ngoài ra Thủ tướng Ngô Đình Diệm trực tiếp đối đầu đối đầu với Quốc trưởng Bảo Đại khi ông trải qua Dụ số 21 ngày 11 tháng 3 năm 1955 chính thức sáp nhập vùng đất Hoàng triều Cương thổ lại vào Trung phần [ 53 ] chấm hết độc quyền của người Pháp và Cựu hoàng Bảo Đại trên vùng Tây Nguyên và tên tuổi Cao nguyên Trung phần được dùng lại. Ông còn tổ chức triển khai những chiến dịch tuyên truyền chống lại Quốc trưởng Bảo Đại. [ 54 ]Quốc trưởng Bảo Đại thấy không điều khiển và tinh chỉnh được Ngô Đình Diệm nên cũng ưng ý theo người Pháp, gây stress đè nén đòi Mỹ rút lại mọi ủng hộ cho đơn vị chính phủ Ngô Đình Diệm và gây sức ép buộc ông ta phải từ chức. Bảo Đại muốn mang Nguyễn Văn Xuân lên làm Thủ tướng, hoặc Phó thủ tướng, Nguyễn Văn Hinh làm Tổng Tham mưu trưởng còn tướng Bình Xuyên Bảy Viễn làm Bộ trưởng Bộ Nội vụ. Các giáo phái lớn tại miền Nam quyết định hành động không trọn vẹn ủng hộ bên nào. [ 5 ]

Ngày 18 tháng 10 năm 1955, Quốc trưởng Bảo Đại ra thông cáo từ văn phòng của ông ở Paris tuyên bố miễn nhiệm Thủ tướng Quốc gia Việt Nam Ngô Đình Diệm với nguyên nhân ““. Tuy nhiên Ngô Đình Diệm đã chặn được thông điệp này khiến nó không đến được với dân chúng.[55]

Mưu mô sửa chữa thay thế Ngô Đình Diệm của Mỹ

Sau đó, Tổng thống Mỹ Eisenhower cử ông Joseph Lawton Collins thay thế sửa chữa Donald Ŕ. Heath làm đại sứ tại Việt Nam. Tướng Pháp Paul Ély thuyết phục Collins chống Ngô Đình Diệm. Collins chỉ trích Ngô Đình Diệm yếu kém và gợi ý Mỹ tìm cách sửa chữa thay thế Ngô Đình Diệm. [ 44 ] Collins quay về Mỹ vài lần, thuyết phục đơn vị chính phủ Mỹ gây sức ép buộc Ngô Đình Diệm từ chức. Thời điểm này, đơn vị chính phủ của Ngô Đình Diệm cũng như bản thân ông sống sót được thực ra là nhờ những tác động thúc đẩy rất là thiết yếu của những người bạn là dân biểu và thượng nghị sĩ Mỹ mà ông đã tranh thủ được khi sang Mỹ hoạt động vào năm 1950. Khi Collins nhu yếu Washington phải thay thế sửa chữa Ngô Đình Diệm, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Dulles tham vấn Thượng nghị sĩ Mike Mansfield. Thượng nghị sĩ Mike Mansfield khen ngợi Ngô Đình Diệm hết lời nên Ngoại trưởng Dulles thông tư Collins liên tục ủng hộ ông Diệm. [ 5 ]

Khi Collins trở về Mỹ, ngày 22 tháng 4 năm 1955, ông dùng bữa trưa với Tổng thống Eisenhower. Sau đó ông gặp Ngoại trưởng Dulles cùng với các đại diện Bộ Quốc phòng và Trung ương Tình báo để thuyết phục các quan chức Mỹ khác tán thành thay thế Ngô Đình Diệm và phải có plan hành động ngay tức khắc. Collins đề xuất ông Phan Huy Quát thay thế Ngô Đình Diệm. Ngày 27 tháng 4 năm 1955, Ngoại trưởng Mỹ Dulles gửi điện cho Collins rằng ““[44]

Mật điện này lọt ra ngoài, Thủ tướng Diệm hiểu rằng nên đã sai bảo tiến công quân Bình Xuyên trong lúc ông Collins còn đang trên đường về Hồ Chí Minh, điều này khiến Mỹ không hề trợ giúp lực lượng nào tại Việt Nam gây sức ép buộc Diệm từ chức. [ 44 ] Sau đó Bộ ngoại giao Mỹ liên tục chuẩn bị sẵn sàng xem xét các gợi ý sửa chữa thay thế Ngô Đình Diệm nhưng không tìm thấy chính trị gia nào tuyệt đối có thể đối đầu đối đầu với Diệm. [ 49 ]

Từ chối tổng tuyển cử

Thủ tướng Quốc gia Việt Nam Ngô Đình Diệm tuyên bố ““, “” nhưng ông bác bỏ cuộc tổng tuyển cử thống nhất Việt Nam vốn được dự kiến diễn ra vào tháng 7 năm 1956 theo Tuyên bố cuối cùng của Hiệp định Genève với nguyên nhân không thể đảm bảo những điều kiện của cuộc bầu cử tự do ở miền Bắc.[56] và bác bỏ ngay cả những thảo luận sơ khởi với Việt Nam Dân chủ Cộng hòa về vấn đề tuyển cử thống nhất Việt Nam. Hành động này khiến Ngô Đình Diệm ê mặt ở phương Tây.[57]

Theo Mortimer Ƭ. Cohen thì Ngô Đình Diệm không tán thành tổng tuyển cử, vì ông biết rằng mình sẽ thua. Không ai tuyệt đối có thể thắng cử trước Hồ Chí Minh, vì ông là một George Washington của Việt Nam. [ 58 ] Giải trình của CIA gửi Tổng thống Mỹ Eisenhower cũng cho rằng khoảng chừng 80 % dân số Việt Nam sẽ bầu cho Hồ Chí Minh nếu mở cuộc tổng tuyển cử. [ 59 ] Do vậy Hoa Kỳ đã hậu thuẫn cho Ngô Đình Diệm xây dựng một chính thể riêng không liên quan gì đến nhau ở phía Nam vỹ tuyến 17 để không triển khai tổng tuyển cử thống nhất Việt Nam. [ 60 ] Cuộc tổng tuyển cử tự do cho việc thống nhất Việt Nam vì vậy đã không khi nào được tổ chức triển khai .Theo nhận xét của Tây phương thì Ngô Đình Diệm là kẻ ngoan cố và khao khát quyền lực tối cao chuyên chế, nhưng theo Duncanson thì yếu tố phức tạp hơn thế. Miền Bắc có dân số đông hơn miền Nam 2 triệu người ( tính cả gần 1 triệu người miền Bắc di cư vào Nam ). Hơn nữa, vào thời gian 1955 – 1956, trước sự hỗn loạn bởi các giáo phái và do hoạt động tiêu khiển bí hiểm của Việt Minh tại miền Nam, cuộc Cải tiến ruộng đất tại miền Bắc Việt Nam tạo ra bầu không khí stress dẫn theo cuộc nổi dậy của nông dân tại các vùng lân cận Vinh, những tình hình diễn ra ở cả hai miền khiến Ủy hội Quốc tế Kiểm tra Đình chiến Đông Dương không có kỳ vọng bảo vệ một cuộc bầu cử thật sự tự do trong đó cử tri tuyệt đối có thể bỏ phiếu theo ý muốn mà không sợ bị trả thù chính trị. [ 57 ] Tuy nhiên, trái ngược với quan niệm của Ducanson, theo các giải trình giải trình của Ủy ban giám sát quốc tế thì trong quy trình tiến độ 1954 – 1956, họ chỉ thu được 19 đơn khiếu nại về việc trả thù chính trị trên toàn chủ quyền lãnh thổ miền Bắc Việt Nam. [ 61 ]

Năm 1956, Ngoại trưởng Allen Dulles đệ trình lên Tổng thống Mỹ Eisenhower giải trình tiên đoán nếu bầu cử diễn ra thì . Trong tình thế này, Ngô Đình Diệm chỉ có một lối thoát là tuyên bố không thi hành Hiệp định Genève. Được Mỹ khuyến khích, Ngô Đình Diệm kiên quyết từ chối tuyển cử. Theo Cecil Ɓ. Currey, Mỹ muốn có một chính phủ chống Cộng tồn tại ở miền Nam Việt Nam, bất kể chính phủ đó có tôn trọng nền dân chủ hay không.[62]

Báo Độc Lập của Đảng Dân chủ Việt Nam (đảng liên minh với đảng Cộng sản) có viết: ““.[63]

Theo Cao Xuân Vỹ, một người rất thân cận với Ngô Đình Nhu, năm 1963, ông và Ngô Đình Diệm khởi đầu tìm cách thương lượng với bên Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ở miền Bắc về độc lập và tái thống nhất bằng việc ngừng chiến và rồi tổng tuyển cử, nhưng chưa triển khai được thì họ Ngô bị quần đảo chính lật đổ [ 64 ]

Tổng thống Việt Nam Cộng hòa

Trở thành Tổng thống

Khi Quốc trưởng Bảo Đại sai bảo cho Ngô Đình Diệm sang Pháp để tường trình về việc trấn áp Bình Xuyên thì ông đã sửa soạn ra đi nhưng những người ủng hộ ông can ngăn. Theo tướng Trần Văn Đôn thì Bảo Đại dự tính khi Ngô Đình Diệm ra khỏi nước sẽ không bổ nhiệm ngay, mang Lê Văn Viễn, Tư lệnh Bình Xuyên lên làm Thủ tướng. [ 44 ]Tại miền Nam, từ 1954 – 1955, với cương vị thủ tướng, ông đã dẹp yên và thu phục lực lượng Bình Xuyên, lực lượng vũ trang của các giáo phái Hoà Hảo, Cao Đài được Pháp xếp sau tương hỗ nhằm mục đích chống lại ông. Trong nước, ông được Ủy ban Cách mạng Quốc gia gồm nhiều đoàn thể, đảng phái ủng hộ. Ông cũng được gần một triệu người di cư hậu thuẫn dũng cảm và mạnh mẽ. Ngoài nước, Ngô Đình Diệm đã kiên quyết chống trả plan lật đổ ông của hai tướng Ély-Collins nên giờ đây được Washington ủng hộ. [ 44 ]Quốc gia Việt Nam tổ chức triển khai cuộc trưng cầu dân ý miền Nam Việt Nam, 1955 đã phế truất Quốc trưởng Bảo Đại, mang thủ tướng Ngô Đình Diệm trở thành Quốc trưởng. Cuộc trưng cầu dân ý bị tố cáo là gian lận như tại TP HCM, Ngô Đình Diệm giành được 605.025 lá phiếu trong lúc khu vực này chỉ có 450.000 cử tri ghi tên. [ 65 ] [ 66 ]Sau đó Quốc trưởng Ngô Đình Diệm tổ chức triển khai bầu Quốc hội Lập hiến cho Quốc gia Việt Nam. Quốc hội này phát hành Hiến pháp đổi tên Quốc gia Việt Nam thành Việt Nam Cộng hòa. Chính thể mới Việt Nam Cộng Hoà được xây dựng vào ngày 26 tháng 10 năm 1955 và sau đó ông được bầu làm Tổng thống nền Đệ Nhất Cộng hòa Việt Nam. Hai năm sau, năm 1957 ông có chuyến viếng thăm chính thức Hoa Kỳ lần tiên phong với cương vị Tổng thống của Việt Nam Cộng hoà .

Ngày 22 tháng 10 năm 1960, Tổng thống Mỹ Eisenhower gửi thư cho Tổng thống Ngô Đình Diệm ““[44]

Hiến pháp Đệ Nhất Cộng hòa 1956 do chính Ngô Đình Diệm tham gia soạn thảo đã trao cho ông quyền lực tối cao rất lớn, tuyệt đối có thể toàn quyền kiềm chế cỗ máy nhà nước, biểu lộ qua những điểm :

  • Khi Tổng thống phủ quyết một đạo luật, Quốc hội phải tập hợp đủ số 3/4 mới được tái thông qua. Mà 3/4 này phải “minh danh đầu phiếu” (điều 58), như vậy Ngô Đình Diệm có thể biết ai đã chống lại quyền phủ quyết của mình.
  • Một Viện Bảo hiến có được quy định để phân tích và quyết định xem các điều khoản có bất hợp hiến không, nhưng viện này gồm 9 người thì vị chủ tịch và 4 thẩm phán hay luật gia đã do Ngô Đình Diệm bổ nhiệm (điều 86). Tổng thống có quyền đề xuất sửa đổi hiến pháp (điều 90) và Uỷ ban sửa đổi Hiến pháp phải tham khảo ý kiến của Viện Bảo hiến (mà 5/9 người đã là do Tổng thống chỉ định) và còn của cả Tổng thống nữa (điều 91).
  • Ngô Đình Diệm không bắt buộc phải điều trần trước Quốc hội, không phụ trách trước Quốc hội và không thể bị Quốc hội bất tin tưởng để miễn nhiệm. Tổng thống tiếp xúc với Quốc hội “bằng thông điệp” và nếu muốn “có thể dự các phiên họp của Quốc hội”, cũng như chỉ “khi thấy cần, Tổng thống thông báo cho Quốc hội biết tình hình Quốc gia” (điều 39).

Tóm lại, theo Hiến pháp 1956, Tổng thống Ngô Đình Diệm có vừa đủ quyền lực tối cao để triệt tiêu hoặc làm tê liệt các luật đạo nào mà ông không vừa lòng, cũng như thuận tiện phát hành và thi hành các luật đạo nào có lợi cho mình. Ngoài ra, Hiến pháp ghi là dân tộc địa phương có ” thiên chức ” trước ” Đấng Tạo hóa ” nên nhiều người cho rằng đây chứng tỏ sự thiên vị của chính quyền sở tại với Thiên Chúa giáo trong lúc các tôn giáo khác không được đề cập đến. [ 67 ]Thiếu tướng Đỗ Mậu của Quân lực Việt Nam Cộng hòa, trong cuốn hồi ký ” Tâm thư “, nói về việc tranh cử nghị sĩ thời Ngô Đình Diệm như sau : [ 68 ]

.

Ông Diệm là người phân biệt cá nhân theo vùng miền. Ông chỉ thích nâng đỡ người gốc Huế. Ngô Đình Diệm thường nói: . Cách hành xử của ông Diệm cũng rất cao ngạo. Ông xem Việt Nam Cộng hòa là quốc gia của riêng ông và của gia đình ông. Ông ban phát ân huệ cho thuộc cấp theo ngẫu hứng, bỏ mặc năng lực lẫn tình hình thực tiễn. Không có gì là quá ngạc nhiên khi nhiều sử gia gọi Việt Nam Đệ Nhất Cộng hòa là Ngô triều. Theo nhiều hồi ký của tướng lĩnh dưới thời ông Diệm kể lại, thì khi vào cửa Tam quan ở các đền thờ vua chúa, ông Diệm thường nói: . Dứt câu, ông Diệm đi vào bằng cổng giữa. Nội chuyện xây dựng Dinh Độc Lập và ý định dời đô từ Sài Gòn lên Cao nguyên Trung phần đã khiến ông Diệm càng trở nên xa cách với giới tướng lĩnh. Ngay cả người thân thiện với gia đình ông như tướng Trần Văn Đôn còn bất mãn với sự độc đoán này của ông Diệm.[69]

Nhà báo đương thời tại miền Nam, ông Vũ Bằng nhận xét :

[70]

Thi hành chủ trương chống Cộng

Sau thời điểm lên làm tổng thống, ông giữ mọi quyền quản lý quốc gia với người em Ngô Đình Nhu làm cố vấn và cả hai người đều sử dụng các phương án rắn rỏi để chống lại những người kháng chiến Việt Minh được sự tương hỗ của chính quyền sở tại Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ở miền Bắc. Trong lúc nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ở miền Bắc Việt Nam được kiến thiết xây dựng dựa trên thuyết giáo Marx-Lenin với chính đảng Cộng sản duy nhất thì hai bạn thân kiến thiết xây dựng Thuyết nhân vị như là một thuyết giáo nhằm mục đích làm nền tảng ý thức hệ cho nhà nước ở miền Nam Việt Nam với chính đảng Cần lao Nhân vị .Theo Hiệp định Genève, lực lượng quân sự chiến lược của mỗi bên tham gia đại chiến Đông Dương ( 1945 – 1955 ) sẽ rút khỏi chủ quyền lãnh thổ của phía bên kia. Lực lượng Quân đội nhân dân ở miền Nam phải chuyển dời về phía Bắc vĩ tuyến 17. Nhưng theo ước tính của Mỹ, vẫn còn 100.000 [ 71 ] cán bộ, đảng viên các nghề vẫn ở lại. [ 72 ] ( Hiệp định Genève chỉ pháp luật việc tập trung lực lượng quân sự chiến lược, nên các thành viên Việt Minh không thuộc quân đội mà thuộc các phòng ban dân vận, hành chính, hội đoàn … vẫn có quyền ở lại miền Nam ). Đồng thời 1 số ít cán bộ chính trị Việt Minh dày dạn kinh nghiệm tay nghề được tinh lọc làm trách nhiệm bảo vệ lãnh đạo Đảng, xâm nhập vào tổ chức triển khai quân sự chiến lược và dân sự của đối phương hoặc nắm tình hình lực lượng vũ trang giáo phái, [ 72 ] 1 số ít vũ khí và đạn dược cũng được chôn giấu để dự trữ việc Hiệp định Geneve không được thi hành bởi đối phương. [ 73 ] Không những thế Trung ương Đảng đã cử nhiều cán bộ có kinh nghiệm tay nghề, hiểu rõ mặt trận về miền Nam lãnh đạo xu thế hoặc hoạt động tiêu khiển trong hàng ngũ đối phương. [ 74 ]

Trong thời kỳ này, Việt Minh chủ trương dùng nhiều hình thức tuyên truyền chống chính quyền Ngô Đình Diệm và sử dụng các tổ chức hợp pháp (hội đồng hương, công đoàn, vạn cấy…) tập hợp quần chúng tranh đấu chính trị đòi thi hành Tổng tuyển cử thống nhất quốc gia, bảo vệ thành tựu “cách mạng”, bảo vệ cán bộ – đảng viên. Hoạt động vũ trang bị hạn chế nên thời kỳ này chưa có những xung đột quân sự lớn và công khai giữa hai bên. Các vụ bạo lực chỉ hạn chế ở mức tổ chức các vụ ám sát dưới tên gọi , trợ giúp các giáo phái chống chính quyền Ngô Đình Diệm hoặc thành lập các đại đội dưới danh nghĩa giáo phái,[75] hoặc dưới hình thức các tổ chức quần chúng (dân canh, chống cướp…) để tranh đấu chính trị.

Điều 7 Hiến pháp Việt Nam Cộng hòa 1956 quy định . Việt Nam Cộng hòa “kêu gọi” những người cộng sản đang hoạt động bí mật ly khai tổ chức, ra “hợp tác” với cơ chế mới đồng thời cưỡng ép những người bị tóm gọn từ bỏ chủ nghĩa cộng sản.[76] Dù vậy hệ thống tổ chức bí mật của Việt Minh vẫn tiếp tục tồn tại và phản kháng bằng cách tuyên truyền chống chính phủ, tổ chức những cuộc biểu tình chính trị gây sức ép lên chính phủ Việt Nam Cộng hòa.

Chính quyền Ngô Đình Diệm ứng phó với những trận đấu tranh chính trị đòi thi hành Tổng tuyển cử thống nhất quốc gia bằng cách thực hiện chiến dịch tố cáo cộng sản nằm vùng nhằm loại bỏ những cán bộ Việt Minh hoạt động bí mật trên khắp miền Nam. Chính quyền của Ngô Đình Diệm .[77] Ông Ngô Đình Diệm rất nổi tiếng với các slogan: “đồng tâm diệt cộng”,[78] , , ; trổ tài quyết tâm chống Chủ nghĩa Cộng sản tới cùng của ông.[79][] Để trổ tài lập trường sẽ tận diệt cán bộ Việt Minh, những Ngô Đình Diệm đã tuyên bố công khai:

[80]

[81]Máy chém thời Ngô Đình Diệm ( Bảo tàng TP. Cần Thơ ). Theo John Guinane, chỉ tính từ 1957 tới 1959, đã có hơn 2 nghìn người bị Việt Nam Cộng hòa hành quyết với tội danh ủng hộ những người cộng sản, thường là trên máy chém

Ngô Đình Diệm hiểu rõ những cán bộ Việt Minh là đối thủ lớn nhất đe dọa quyền lực của ông ta, và uy tín của ông ta không thể sánh được với Việt Minh, những người vừa lãnh đạo nhân dân hạ gục quân Pháp. Theo lời khuyên của Edward Lansdale, để xóa đi uy tín của Việt Minh trong nhân dân, chính phủ Ngô Đình Diệm không gọi họ là Việt Minh nữa mà sử dụng tên gọi mới là Việt Cộng, để người dân miền Nam tưởng rằng đây là 2 lực lượng khác nhau.[82] Nhằm triệt để tiêu diệt tác động của Việt Minh trong nhân dân, Ngô Đình Diệm còn sai bảo đập phá các tượng đài kháng chiến và san bằng nghĩa trang của những liệt sĩ Việt Minh trong Chiến tranh Đông Dương, một hành vi xúc phạm nghiêm trọng tục lệ thờ cúng của người Việt.[83]

Theo báo Nhân dân, ngay từ cuối năm 1954, theo lệnh Mỹ, chính quyền Ngô Đình Diệm đã gây ra những vụ tàn sát đẫm máu ở Ngân Sơn, Chí Thạnh, Chợ Được, Mỏ Cày, Củ Chi, Bình Thành…[84] Từ tháng 5-1955 đến tháng 5-1956, Ngô Đình Diệm phát động thời kỳ 1 trên quy mô toàn miền Nam; tháng 6-1955, mở chiến dịch Thoại Ngọc Hầu càn quét những khu từng là căn cứ kháng chiến chống Pháp của Việt Minh. Chính phủ Việt Nam Cộng hòa tiến hành các chiến dịch tố cộng, diệt cộng, liên gia phòng vệ, dồn dân lập ấp chiến lược… một cách quyết liệt[85] không tính đến các đặc tính tâm lý và quyền lợi của dân chúng cũng như hoàn cảnh lịch sử Việt Nam. Những biện pháp rắn rỏi nhất được ứng dụng, ví dụ ngày 16-8-1954, quân Việt Nam Cộng hoà đã nổ súng trấn áp đoàn biểu tình ở thị xã Gò Công, bắn chết 8 người và 162 người bị thương.[86]

Trong thời gian từ 1955 đến 1960, theo số liệu của Việt Nam Cộng hoà có 48.250 người bị tống giam,[71] theo một nguồn khác có khoảng 24.000 người bị thương, 80.000 bị hành quyết hay bị ám sát, 275.000 người bị tù tội, thẩm vấn hoặc với tra tấn hoặc không, và khoảng 500.000 bị mang đi các trại tập trung.[87] Năm 2015, Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam, ông Nguyễn Phú Trọng phát biểu rằng [88]

Việc bắt giam và xử tử diễn ra khắp nơi đã làm biến dạng mô hình xã hội, khiến dân chúng phản đối chính phủ Ngô Đình Diệm và đẩy những người kháng chiến (Việt Minh) vào rừng lập chiến khu. Việt Minh hồi đáp bằng những cuộc biểu tình đòi thả cán bộ của họ hoặc tổ chức các cuộc – tiêu diệt nhân viên và hợp tác viên của chính quyền Ngô Đình Diệm được gọi là ““.[89]

Để tăng tính uy hiếp, Việt Nam Cộng hòa sử dụng cả máy chém để hành quyết tội phạm. Nhiều vụ xử chém của Việt Nam Cộng hòa được diễn ra công khai trước dân chúng, đầu tội phạm được đem bêu để cảnh cáo. Báo The Straits Times (Singapore) ngày 24 tháng 7 năm 1959 có nội dung tường thuật cảnh 1.000 người dân xem xử chém ở Sài Gòn[90] Báo Buổi sáng (Sài Gòn) ngày 15-10-1959 có viết: [91].

Ngày 6/5/1959, Quốc hội Việt Nam Cộng Hoà trải qua luật số 91 mang tên Luật 10-59, sau đó được tổng thống Việt Nam Cộng hòa là Ngô Đình Diệm ký phát hành. Luật này pháp luật việc tổ chức triển khai các Tòa án quân sự chiến lược vô cùng quan trọng với nguyên do ” xét xử các tội ác cuộc chiến tranh chống lại Việt Nam Cộng Hòa “, mục tiêu nhằm mục đích thực thi thanh trừng những người cộng sản ở miền Nam Việt Nam. Theo luật 10-59, bị can tuyệt đối có thể được mang thẳng ra xét xử mà không cần mở cuộc tìm hiểu, án phạt chỉ có hai mức : tử hình hoặc tù khổ sai, xét xử lê dài 3 ngày là tối đa, không có ân xá hoặc kháng án ; dụng cụ tử hình có cả máy chém. Sau thời điểm luật này được phát hành, lực lượng cách mạng miền Nam bị chính quyền sở tại Diệm tăng nhanh truy quét, bắt bớ, khủng bố, vô cùng quan trọng là các đảng viên Đảng cộng sản nên lực lượng bị thiệt hại nặng nề. [ 92 ]

Quyết sách kinh tế tài chính – văn hóa truyền thống – xã hội

Kinh tế

Nhà máy giấy An Hảo Vận tốc tăng trưởng GDP của Việt Nam Cộng hòa, qua 20 năm trung bình đạt 3,9 % / năm ( trung bình đầu người tăng 0,8 % mỗi năm )Thời kỳ Tổng thống Ngô Đình Diệm nắm quyền là quá trình mà kinh tế tài chính của Việt Nam Cộng hòa tăng trưởng tương đối nhanh ( tiến trình 1955 – 1960 ) và tăng trưởng vừa phải ( 1960 – 1963 ), tuy nhiên vẫn giữ được mức độ tăng giá vừa phải. Tiêu pha Nhà nước thời hạn đầu cân đối thậm chí còn tồn tại thặng dư, tuy nhiên từ năm 1961 trở đi khởi đầu chuyển sang thâm hụt. Mức độ góp vốn đầu tư lớn, nông và công nghiệp nói chung đều tăng trưởng. Tuy nhiên chủ trương ruộng đất không xử lý được việc địa chủ chiếm hữu phần nhiều ruộng đất, khiến nông dân nghèo không có kế sinh nhai .Năm 1955, chính phủ nước nhà Đệ Nhất Cộng hòa thời Ngô Đình Diệm quyết định hành động xây dựng Ngân hàng Quốc gia Việt Nam, Viện Hối đoái, phát hành nhà cung cấp tính năng tiền tệ mới thay cho tiền Đông Dương, ấn định tỷ giá hối đoái giữa đồng Việt Nam Cộng hòa và dollar Mỹ là 35 : 1 .Năm 1956, Việt Nam Cộng hòa phát hành hiến pháp trong đó có nêu rõ việc xây dựng và vai trò của Hội đồng Kinh tế Quốc gia do Phó Tổng thống làm quản trị. Cũng năm 1956, Việt Nam Cộng hòa tham gia Quỹ Tiền tệ Quốc tế. [ 93 ]

Tháng 3 năm 1957, Ngô Đình Diệm đọc trong đó có mời chào đầu tư của tư nhân trong và ngoài nước, cam kết về những quyền lợi họ và những khuyến khích đầu tư (ưu đãi về thuế thuê mặt bằng sản xuất kinh doanh, thuế lợi tức). Để khuyến khích phát triển doanh nghiệp, chính phủ đã thành lập để trợ giúp các tỷ phú lập nghiệp, trợ giúp các doanh nghiệp về công nghệ và tín dụng, trợ giúp công nghệ và hướng đi đầu tư cho doanh nghiệp. Chủ trương của Ngô Đình Diệm là “” và ““.[94]

Ngô Đình Diệm cùng em trai ông là Ngô Đình Nhu chủ trương phát triển kinh tế – văn hóa – xã hội theo đoạn đường thứ ba là sự phối hợp những ưu thế của kinh tế plan và kinh tế thị trường, là sự dung hòa giữa chủ nghĩa tập thể và chủ nghĩa cá nhân. Cũng chính vì thế vai trò của chính phủ trong phát triển kinh tế trổ tài rõ qua việc triển khai plan kinh tế 5 năm (Việt Nam Cộng hòa gọi là do Tổng nha Plan thiết kế) từ năm 1957 tới 1962 (Plan Ngũ niên Ι) và từ năm 1962 tới 1966 (Plan Ngũ niên II). Chính phủ Việt Nam Cộng hòa còn thành lập khu công nghiệp (hay khu kỹ nghệ theo cách gọi tại Việt Nam Cộng hòa lúc đó) để tạo thuận tiện cho đầu tư vào ngành nghề chế tạo. Rõ ràng, Khu kỹ nghệ Biên Hòa được thành lập vào tháng 5 năm 1963, và Công ty du học Quốc gia Khuếch trương Khu Kỹ nghệ (SONADEZI – ) được thành lập vào tháng 12 năm 1963 để quản lý và phát triển các khu công nghiệp, Khu kỹ nghệ Phong Dinh (Cần Thơ ngày nay) được thành lập vào năm 1967, và Khu kỹ nghệ An Hòa – Nông Sơn (Quảng Ngãi) được thành lập từ trước đó.[95] Không những thế, để khuyến khích đầu tư tư nhân, Việt Nam Cộng hòa có các biện pháp trợ giúp về tín dụng, ví dụ như thành lập Quốc gia Doanh Tế Cuộc vào năm 1955 mà sau đó được thay thế bằng Trung tâm Khuếch Trương Kỹ Nghệ vào năm 1958, để trợ giúp các doanh nghiệp mới (theo cách gọi ngày nay là ươm tạo doanh nghiệp), hướng dẫn cho các doanh nghiệp về mặt công nghệ và tài chính, cho doanh nghiệp vay với lãi suất thấp.[96] Từ 1957 trở đi nhờ lượng vốn đầu tư tăng vọt bao gồm viện trợ của Mỹ, tiền bồi thường chiến tranh của Nhật, vốn của giới tư sản công thương nghiệp nghiệp di cư từ miền Bắc nên công nghiệp Việt Nam Cộng hòa phát triển mạnh.[97]

XEM THÊM  Hướng dẫn trò chơi ô ăn quan - chơi trò chơi ô ăn quan

nhà nước Việt Nam Cộng Hòa tích cực tiến hành plan công nghiệp hóa sửa chữa thay thế nhập khẩu. Các hàng rào thuế quan và phi thuế quan được dựng lên để bảo lãnh một loạt nghề công nghiệp nhẹ. Kết quả phải nói đến xí nghiệp sản xuất giấy tiên phong ở Việt Nam : xí nghiệp sản xuất giấy Cogido An Hảo ( 1961 ) ở Biên hòa, thỏa mãn nhu cầu 30-40 % nhu yếu tiêu thụ giấy tại miền Nam ; [ 98 ] hai xưởng dệt Vinatexco và Vimytex với năng suất 13,2 triệu mét vải mỗi năm ; nhà máy sản xuất thủy tinh Khánh Hội năng suất 15.000 tấn / năm ; hai nhà máy sản xuất xi-măng, một ở Hà Tiên, một ở Quận Thủ Đức với năng suất 540.000 tấn mỗi năm ; và đập thủy điện Đa Nhim, hoàn thiện xong năm 1961 Không những thế, để khuyến khích góp vốn đầu tư tư nhân, Việt Nam Cộng hòa có các phương án tương hỗ về tín dụng thanh toán, ví dụ điển hình như thành lập Quốc gia Doanh Tế Cuộc vào năm 1955 mà sau đó được thay thế sửa chữa bằng Trung tâm Khuếch Trương Kỹ Nghệ vào năm 1958, để tương hỗ các doanh nghiệp mới ( theo cách gọi thời nay là ươm tạo doanh nghiệp ), hướng dẫn cho các doanh nghiệp về mặt công nghệ tiên tiến và kinh tế tài chính, cho doanh nghiệp vay với lãi suất vay thấp. [ 96 ]Tổng số viện trợ dân sự và quân sự chiến lược của Mỹ cho Việt Nam Cộng hòa trong quá trình 1955 – 1960 vào khoảng chừng gần 2 tỷ USD. Trung bình mỗi năm Mỹ viện trợ xấp xỉ 300 triệu USD. Viện trợ có xu hướng giảm dần, đến năm 1959 chỉ còn trên 200 triệu USD. Viện trợ quân sự chiến lược là khoản viện trợ lớn nhất chiếm đến 75 % tổng viện trợ cho Việt Nam Cộng hòa. Ngoài ra còn tồn tại các loại viện trợ kinh tế tài chính khác như viện trợ thương mại, viện trợ nông phẩm, viện trợ theo dự án Bất Động Sản, cho vay. Trong quá trình này viện trợ thương mại đa số là hàng tiêu dùng, lượng sản phẩm & hàng hóa này được Việt Nam Cộng hòa bán ra thị trường để tăng ngân sách nhà nước. Mỹ chỉ cho Việt Nam Cộng hòa vay trong tiến trình 1954 – 1960 dưới dạng sản phẩm & hàng hóa, không cho vay dưới dạng tiền mặt. Viện trợ Mỹ đã hỗ trợ Việt Nam Cộng hòa kiến thiết xây dựng quân đội và cỗ máy hành chính, kiến thiết xây dựng hạ tầng, tăng trưởng kinh tế tài chính và triển khai các chủ trương dân cư, xã hội. [ 97 ]Nhìn chung chủ trương tăng trưởng sản xuất trong nước để sửa chữa thay thế hàng nhập khẩu của Ngô Đình Diệm đã có tác dụng tích cực khiến nền kinh tế tài chính Việt Nam Cộng hòa ngày càng giảm sự phụ thuộc vào vào viện trợ Mỹ. Một số chủ trương tăng trưởng công nghiệp của Việt Nam Cộng hòa quy trình tiến độ này tuyệt đối có thể coi là văn minh, tuy nhiên bất ổn định chính trị ( xung đột vũ trang giữa các phe phái, các vụ quần đảo chính, sự nổi dậy của Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam Việt Nam ) đã hạn chế các chủ trương nói trên phát huy hiệu quả .
Ở nông thôn thì Cải tiến ruộng đất ( lúc đó gọi là ” Cải tiến điền địa ” ) được tiến hành từ năm 1955 và lê dài tới cuối năm 1960. Theo chủ trương này, những ruộng đất của địa chủ bỏ phí sẽ bị tịch thu và cấp cho tá điền. Địa chủ không được phép chiếm hữu quá 100 hecta đất ( riêng các đồn điền dù hơn 100 ha vẫn được phép ), số dư ngoài 100 ha sẽ bị buộc phải bán cho chính quyền sở tại để bán lại cho tá điền. Quyết tâm tránh các phương án mà Ngô Đình Diệm coi là ” trộm cướp và tra tấn dã man ” như xu thế Cải tiến ruộng đất tại miền Bắc, ông thông tư cho các quan chức địa phương trả tiền mua số đất vượt quá số lượng hạn chế, chứ không tịch thu. [ 99 ] Sau đó chính phủ nước nhà sẽ chia nhỏ số đất vượt số lượng hạn chế này để bán cho các nông dân chưa có ruộng, và họ được vay một khoản tiền không phải trả lãi trong kỳ hạn sáu năm để mua. Tá điền được nhu yếu lập hợp đồng khai thác ruộng đất với địa chủ, gọi là khế ước tá điền trong đó có ghi mức địa tô mà tá điền phải trả cho địa chủ. Thời hạn khế ước là 5 năm, có tái ký. Tá điền có quyền trả đất và phải báo trước chủ đất 6 tháng, chủ đất muốn lấy đất lại phải báo trước tá điền 3 năm .Tuy vậy, đường lối Cải tiến điền địa mà Ngô Đình Diệm đề ra bị nông dân miền Nam phản đối kinh hoàng. Do mức hạn điền lớn ( tới 100 ha ), mặt khác các đại địa chủ trốn luật bằng cách cho người nhà thay mặt đứng tên, đất của các Giáo xứ Đạo công giáo lại được miễn hạn mức, do vậy chỉ có 13 % diện tích quy hoạnh đất của miền Nam đã được phân phối lại. Đường lối cải tiến ruộng đất này đã khiến 2/3 diện tích quy hoạnh đất canh tác của Việt Nam Cộng hòa tập trung nâng cao trong tay những tầng lớp địa chủ. [ 100 ]

Trong lúc Việt Minh đã giảm thuế, xóa nợ và tịch thu ruộng đất của địa chủ chia cho nông dân nghèo, quyết sách của Ngô Đình Diệm đã mang giai cấp địa chủ trở lại. Đến cuối thời Ngô Đình Diệm, giới chủ đất chỉ chiếm 10% dân số đã nắm giữ 55% đất canh tác của cả miền Nam. Nông dân phải trả lại đất cho địa chủ rồi phải trả tiền thuê đất và phải nộp cho quân đội. Điều này tạo ra một cơn giận dữ ở nông thôn, quân đội của Ngô Đình Diệm bị mắng chửi là . Đất của các Giáo xứ Đạo công giáo thì còn được Ngô Đình Diệm thiên vị, cho miễn thuế và hạn mức. Kết quả là tại nông thôn, 75% người dân ủng hộ quân Giải phóng, 20% trung lập trong lúc chỉ có 5% ủng hộ cơ chế Ngô Đình Diệm.[101]

Theo nhận xét của Kevin Gray (Đại học Sussex), quyết sách đất đai của Việt Minh (và sau này là Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam) là chống lại di sản của thực dân Pháp, cùng với trí não dân tộc đã hỗ trợ họ có được sự trợ giúp mạnh của nông dân. Những quyết sách của Ngô Đình Diệm với vấn đề đất đai thì lại kế thừa các di sản của thực dân Pháp hơn là mang ra những cải tiến: ông ta đã khôi phục mối quan hệ địa chủ – tá điền, hàng triệu nông dân từng được Việt Minh phân tách ruộng đất đã bị thu lại đất đai[102]

Joseph 𝓐. Amter nhận xét : [ 103 ]

Cuộc cải tiến ruộng đất của Ngô Đình Diệm nhìn chung là đã thất bại vì gây bất mãn trong lòng nông dân Nam Việt Nam. Sau này, đơn vị chính phủ Đệ Nhị Cộng hòa với Tổng thống Nguyễn Văn Thiệu đã phải làm lại cải tiến ruộng đất vào năm 1970 .

Giáo dục huấn luyện

Năm 1958, dưới thời Bộ trưởng Giáo dục Trần Hữu Thế, Việt Nam Cộng hòa nhóm họp Đại hội Giáo dục Quốc gia (lần Ι) tại Sài Gòn. Đại hội này quy tụ nhiều phụ huynh học viên, các trí thức, học giả, đại diện của quân đội, chính phủ và các tổ chức quần chúng, đại diện nghề văn hóa và giáo dục các cấp từ tiểu học đến đại học, từ phổ thông đến kỹ thuật… Ba phép tắc “nhân bản”, “dân tộc”, và “khai phóng” được chính thức hóa ở hội nghị này.[104][105] Đây là những phép tắc được ghi rõ ràng và cụ thể trong tài liệu do Bộ Quốc gia Giáo dục ấn hành năm 1959.

Số liệu giáo dục bậc trung học[106]

Niên học

Số học viên

Số lớp học

1955
51.465
890

1959
132.529[107]

1960
160.500[108]

1961
228.495 [109]

1963
264.866
4.831

Theo lao lý của hiến pháp, giáo dục tiểu học là giáo dục phổ cập ( bắt buộc ). [ 110 ] Từ thời Đệ Nhất Cộng hòa đã có luật lao lý trẻ nhỏ phải đi học tối thiểu ba năm tiểu học. [ 111 ] Bậc tiểu học thời Việt Nam Cộng hòa gồm có năm lớp, từ lớp 1 đến lớp 5 ( thời Đệ Nhất Cộng hòa gọi là lớp Năm đến lớp Nhất ). Mỗi năm học viên phải thi để lên lớp. Ai thi trượt phải học ” đúp “, tức học lại lớp đó. Các trường công lập đều miễn học phí và các khoản lệ phí khác. Học viên tiểu học chỉ học một buổi, sáu ngày mỗi tuần. Theo pháp luật, một ngày được chia ra 2 ca học ; ca học buổi sáng và ca học buổi chiều .Tuy nhiên, do ngân sách giáo dục hạn hẹp, mạng lưới hệ thống trường công không đủ nên có nhiều trẻ nhỏ nghèo vẫn không hề đến trường. Cho tới năm 1974, tỷ suất người dân biết đọc và viết của Việt Nam Cộng hòa ước tính vào tầm 70 % dân số, tức là sau 20 năm vẫn chưa giao dịch thanh toán xong nạn mù chữ. [ 112 ]

Ngoài ra, theo tác giả Nguyễn Văn Trung, nền giáo dục dưới thời Ngô Đình Diệm bị xem là thiên vị Đạo công giáo. Ngô Đình Diệm dành riêng cho Giáo hội Đạo công giáo quyền chi phối các trường của giáo hội về mặt trí não, cốt đảm bảo thực hiện được nội dung giáo dục “Duy linh” mà thực chất là nội dung thần học theo lối triết học kinh viện thời Trung cổ. Phần lớn các học bổng đi học nước ngoài đều rơi vào tay các linh mục hoặc sinh viên gia đình Đạo công giáo.[113][]

Có nơi Linh mục dùng uy thế của mình để phụ huynh không cho con học trường công mà phải vào học trường của Giáo hội, nên trường tư thục của Giáo hội làm tê liệt cả trường công, khiến trường công trở nên trống rỗng do không tuyển được học viên.[114][]

Đàn áp 1 số ít lực lượng trái chiều

Không chỉ ngoại trừ những người cộng sản, Tổng thống Ngô Đình Diệm còn bỏ tù 1 số ít chính trị gia trái chiều. Có tài liệu cho rằng Hoa Kỳ không phản đối việc này với nguyên do trong một xã hội chia rẽ Nam Việt Nam đứng trước rủi ro tiềm tàng lật đổ của cộng sản nên Tổng thống Ngô Đình Diệm phải có chính đảng riêng của mình, có đơn vị chính phủ mạnh để ứng phó với tình hình và Hoa Kỳ đã ủng hộ Ngô Đình Diệm thiết lập một quyết sách cực quyền [ 115 ]Quyết sách ủng hộ này của Hoa Kỳ tạo mầm mống cho hậu quả nghiêm trọng trong nền chính trị miền Nam. Tướng Edward Lansdale – đảm nhiệm cuộc chiến tranh tâm ý ở miền Nam lúc này đã nhìn thấy rủi ro tiềm tàng trong chủ trương của Ngô Đình Diệm, ông tìm cách thuyết phục đại sứ Hoa Kỳ Frederick Nolting can ngăn bạn thân Tổng thống Ngô Đình Diệm thiết kế xây dựng một nhà nước cực quyền ở Nam Việt Nam vì chủ trương của họ sẽ mang đến tình trạng chia rẽ giữa những người có niềm tin dân tộc địa phương và cùng chung tiềm năng chống Cộng. Có tài liệu cho rằng với việc ngoại trừ các đối thủ đối đầu chính trị đã tạo thành một khoảng trống chính trị ở Nam Việt Nam khiến Hoa Kỳ không có sự lựa chọn nào khác là ủng hộ chính quyền sở tại hiện hữu. [ 116 ]

Báo Nhân dân của Đảng Lao động dẫn lại từ tờ Le Figaro thiên hữu ở Pháp tháng 2-1961: ““.[117]

Thomas 𝓓. Boettcher nhận xét về những hoạt động tiêu khiển tàn phá các nhóm trái chiều của Ngô Đình Diệm : [ 118 ]

Vấn đề tôn giáo

Chính quyền Ngô Đình Diệm tiếp tục ứng dụng quy định trong Đạo dụ số 10 của Quốc trưởng Bảo Đại: . Ngoại trừ Hội Truyền giáo Thiên Chúa và Gia Tô, các Hoa Kiều Lý Sự Hội có quy định riêng, đạo dụ này xem các tôn giáo là các hiệp hội văn hóa thể thao. Những phòng ban của từng giáo phái có hành động chống đối đều bị Ngô Đình Diệm kêu gọi quân đội trấn áp, đánh dẹp.[119]

Thời kỳ 1955 – 1963, lễ Noen tại các trường học được nghỉ đến 15 ngày. Trong lúc đó, ngày 9/1/1956, Ngô Đình Diệm ra Dụ số 4 hủy bỏ ngày lễ Phật đản trong list những đợt nghỉ lễ cho các học đường, công chức và quân sĩ. Điều này gây nên sự bất bình trong dư luận xã hội nói chung và Tăng Ni, Phật tử miền Nam nói riêng .

Trong các ngày lễ của Thiên Chúa giáo, chính quyền Ngô Đình Diệm đã tạo nhiều điều kiện hết sức to lớn cho việc tổ chức hành lễ. Văn thư số 124 ngày 1/8/1963 của Uỷ ban Liên phái Bảo vệ Phật giáo gửi ông Frederick E. Nolting (đại sứ Mỹ tại Sài Gòn) phản ánh:

Trên núi Thiên Bút, tỉnh Tỉnh Quảng Ngãi vốn có nền cũ của chùa Phật giáo, chính quyền sở tại Ngô Đình Diệm cho xây nhà thời thánh Đạo công giáo trên đó. Tín đồ Phật giáo địa phương phản ứng kinh khủng. Ngày 27/7/1961, quân Việt Nam Cộng hòa bắn hàng loạt đạn cối vào chùa Cao Dân, xã Tân Lộc ( Cà Mau ) khi 200 người dân và sư sãi Khmer đang làm lễ nhập hạ, làm 20 người chết và bị thương. [ 119 ]

Ngô Đình Diệm – một người Đạo công giáo sùng đạo – coi tôn giáo là vũ khí hữu hiệu để thực hiện chống Cộng. Trong hội nghị họp tại Sài Gòn tháng 3 năm 1957, Ngô Đình Diệm tuyên bố [119]. Trong cuốn “Thập giá và lưỡi gươm”, Linh mục Trần Tam Tỉnh nhận xét:[119]

Năm 1959, Ngô Đình Diệm tuyên bố đặt Việt Nam Cộng hòa dưới . Người Đạo công giáo được Ngô Đình Diệm tin tưởng về mặt chính trị, trở thành nguồn nhân lực chủ yếu của bộ máy hành chính, chính trị, quân sự. Một linh mục cho biết: [121] Cho đến năm 1963, trừ thị trưởng Đà Lạt là người theo Phật giáo, toàn bộ các tỉnh trưởng, thị trưởng tại miền Trung và Tây Nguyên đều là tín đồ Thiên chúa giáo. Tỉnh trưởng nhiều tỉnh ở Nam phần như: Gia Định, Bình Tuy, Long Khánh, Phước Thành, Phước Long, Định Tường, Kiến Hòa, Vĩnh Long… đều là người Đạo công giáo[122]

Trong xã hội sống sót dư luận về thái độ thiên vị tôn giáo của Ngô Đình Diệm. Điều này đã tạo ra xích mích tôn giáo nóng bức và nó đã phát tác thành xung đột chính trị lớn sau đó vài năm, dẫn theo cuộc Khủng hoảng Phật giáo 1963. Cuộc khủng hoảng cục bộ này đã góp thêm phần làm sụp đổ quyết sách Ngô Đình Diệm. [ 119 ]

Mỹ mang quân vào Việt Nam

Có những thông tin khác nhau về việc Ngô Đình Diệm có muốn Hoa Kỳ ( và cả Trung Hoa Dân Quốc ) mang quân vào tham chiến trực tiếp tại Việt Nam hay không .

Ngày 11 tháng 11 năm 1960, Ngô Đình Diệm nhờ Linh mục Raymond de Jaegher, người Bỉ quốc tịch Mỹ, xin với Đại sứ Mỹ Elbridge Durbrow cho Thủy quân lục chiến Mỹ đổ bộ vào Sài Gòn với nguyên nhân bảo vệ công dân Mỹ và kiểm tra phi trường Tân Sơn Nhất.[123] Sau thất bại của Mỹ tại Lào và Cuba, Tổng thống Kenedy quyết định chọn Việt Nam làm nơi đọ sức với Liên Xô. Tổng tham mưu trưởng Mỹ đề xuất ““[124] Ngày 20 tháng 10 năm 1961, tướng Mỹ Maxwell 𝓓. Taylor hội thảo với Ngô Đình Diệm lần trước nhất, Ngô Đình Diệm đề xuất một hiệp ước trợ giúp quân sự, tăng trưởng quân số Việt Nam Cộng Hòa và yểm trợ không quân của Mỹ. Ngày 27 tháng 10 năm 1961, Taylor hội thảo với Ngô Đình Diệm lần thứ hai và đề xuất mang bộ binh Mỹ vào miền Nam Việt Nam với nhiệm vụ chính thức là cứu lụt, Diệm rất tán thành. Tư liệu trong kho Cambodge-Laos-Vietnam ghi nhận Ngô Đình Diệm [123] Tuy nhiên trong tác phẩm 𝓐 Death in November, tác giả Ellen Hammer cho rằng có lần Tổng thống Diệm phàn nàn với Đại sứ Pháp Roger Lalouette: ““.[124] Diệm chỉ yêu cầu Hoa Kỳ yểm trợ phương tiện vật chất, hoặc là hai bên ký kết hiệp ước quốc phòng song phương thay vì mang quân đội Mỹ vào. Đại sứ Pháp Lalouette cho rằng ““.[124]

Trong cuộc họp ngày 13 tháng 10 năm 1961, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Việt Nam Cộng hòa Nguyễn Đình Thuần đã gợi ý Mỹ hãy duyệt gấp những nhu yếu của Ngô Đình Diệm, trong đó đó ý kiến đề xuất Mỹ và Trung Hoa Dân Quốc ( Đài Loan ) gửi quân đến Việt Nam, đơn cử [ 125 ] :

  • Gửi thêm các phi đoàn khu trục cơ AD-6 và các phi công dân sự Mỹ để điều khiển máy cất cánh.
  • Gửi quân Mỹ tác chiến hoặc quân Mỹ “cố vấn tác chiến” cho quân Việt Nam Cộng Hòa. Một phần quân số này sẽ đóng gần vĩ tuyến 17 để Việt Nam Cộng Hòa rảnh tay chống quân du kích dân tộc thiểu số ở Tây nguyên.
  • Xin được biết phản ứng của Mỹ so với đề xuất (của ông Diệm) xin Trung Hoa Dân Quốc gửi một sư đoàn quân tác chiến vào khu vực hành quân ở vùng Tây Nam.

Tờ rơi tuyên truyền viết rằng chất độc màu da cam mà Mỹ rải xuốngTrong thực tiễn, quân số của Mỹ ở Việt Nam tăng nhanh trong thời Ngô Đình Diệm. Đầu năm 1961 chỉ có 685 cố vấn quân sự chiến lược thì đến tháng 10-1963, trước khi Diệm và Kennedy lần lượt bị ám sát, số lượng đó đã lên tới 16.732 người [ 126 ]Vào năm 1961, chất độc màu da cam và các loại thuốc diệt cỏ khác khởi đầu được trải nghiệm bởi quân đội Hoa Kỳ ở Việt Nam, mà hậu quả vẫn còn tai hại nghiêm trọng đến hơn nửa thế kỷ sau. Một số quan chức và tướng lĩnh trong quân đội Mỹ biết thực sự nhưng che giấu. nhà nước Mỹ muốn chính phủ nước nhà Ngô Đình Diệm phải nhận nghĩa vụ và trách nhiệm về việc sử dụng chất diệt cỏ, và đã nhu yếu Tổng thống Ngô Đình Diệm ra thông báo rằng các chất này không gây hại gì cho sức khỏe thể chất loài người [ 127 ]

Năm 1962, Ngô Đình Diệm gửi thư cho phó Tổng thống Mỹ Lyndon Johnson trong đó viết ““. Trong một giải trình, Edward Landsdale nhận xét về Việt Nam: ““.[128]

Tuy nhiên, nguồn khác cho nghe đến năm 1963, Ngô Đình Diệm muốn quay sang tìm phương án hòa bình. Theo bộ trưởng kinh tế Việt Nam Cộng hòa Nguyễn Tiến Hưng, đầu năm 1963, Ngô Đình Diệm đã nhìn thấy “bầu trời tím”. Qua cố vấn Ngô Đình Nhu, ông liên lạc với Việt Nam Dân chủ Cộng hòa để thương lượng về hiệp thương rồi từng bước tiến tới thống nhất Việt Nam trong hòa bình. Theo người trung gian giữa hai bên là đại sứ Ba Lan là ông Mieczyslaw Maneli, trong Phái đoàn kiểm tra đình chiến, thì chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa sau cả năm tư duy đã tán thành hợp tác với Diệm để thống nhất Việt Nam. Khi biết chuyện này, đại sứ Lodge, rồi Bộ trưởng McNamara và tướng Taylor giải trình cho Tổng thống Kennedy rằng Ngô Đình Diệm định làm trái với mục tiêu của Mỹ: ““.[124]

Còn theo lời Bùi Kiến Thành, tập sự thân cận với Tổng thống Ngô Đình Diệm thì đến năm 1962, Ngô Đình Diệm không muốn Mỹ mang quân vào Việt Nam mà muốn thương lượng với chính phủ nước nhà Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, cũng chính vì điều này mà người Mỹ đã lãnh đạo các tướng lĩnh Việt Nam Cộng hòa khởi động cuộc thay máu chính quyền lật đổ Ngô Đình Diệm :

Đến tháng 5/1963, khi trả lời phỏng vấn tờ Washington Post, ông Nhu tuyên bố Mỹ có thể rút đi một nửa số cố vấn. Đại sứ Pháp Lalouette, cho rằng ““. Sau đó tân Đại sứ Mỹ Lodge thông báo về Washington rằng chính ông nghe tin ông Nhu định điều đình với Bắc Việt Nam. Giám đốc Tình báo và Nghiên cứu Bộ Ngoại giao Roger Hilsman cho rằng ““. Trong công điện số 272 gửi cho đại sứ Lodge, Nhà Trắng đưa ra ý tưởng loại bỏ vợ chồng Ngô Đình Nhu khỏi các chức vụ và kết luận rằng “” trừ phi “” nhưng làm như vậy thì ““. Sau đó Lodge giải trình về nước rằng chính ông ta cũng từng ““.[128]

Theo ông Cao Xuân Vỹ, người cùng đi với Ngô Đình Nhu gặp Phạm Hùng, Diệm muốn quá trình hiệp thương Nam – Bắc Việt Nam phải có 6 thời kỳ: cho phép dân hai miền trao đổi thư tín tự do, cho dân qua lại tự do, cho dân hai bên được tự do chọn nơi định cư giữa hai miền, trao đổi kinh tế, hiệp thương chính trị, tổng tuyển cử[128]. Còn theo Mieczyslaw Maneli, Trưởng đoàn Ba Lan trong Ủy Hội Kiểm Soát Đình Chiến, thì “[130] “.

Tuy nhiên, 1 số ít người khác thì nhìn nhận rằng việc liên lạc với Việt Nam Dân chủ Cộng hòa để thương lượng là quyết định hành động riêng của Ngô Đình Nhu, người được xem như là mưu mẹo và trong thực tiễn hơn, còn Ngô Đình Diệm không có được sự uyển chuyển về chính trị như vậy. Bản thân Ngô Đình Diệm khi đó vẫn muốn liên tục cuộc chiến tranh, với việc Mỹ liên tục tăng cường thêm quân tại Việt Nam từ năm 1961 nhằm mục đích cung ứng lời gợi ý của Ngô Đình Diệm thì ông ta vẫn không tin mình sẽ thất bại hoặc bị lật đổ [ 131 ]

Can thiệp vào nội bộ Campuchia và Lào

Với Lào, vương quốc láng giềng, chính quyền sở tại Diệm đã quyết định hành động đoạn giao khi nhà nước của hoàng thân Souvanna Phouma thừa nhận và thiết lập liên lạc ngoại giao với nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vào năm 1962. Ngay như Campuchia, một vương quốc liền kề cũng từng khước từ không thừa nhận về mặt pháp lý so với chính quyền sở tại Ngô Đình Diệm. Ngày 2 tháng 2 năm 1956 Ngô Đình Diệm đã đóng cửa biên giới không cho hàng hóa nhập vào Campuchia. Như vậy, thất bại lớn nhất trong chủ trương đối ngoại của đơn vị chính phủ Ngô Đình Diệm ở Khu vực Đông Nam Á là không thu hút được Lào Và Campuchia ủng hộ mình. [ 132 ]

Tháng 2 năm 1959, đơn vị Tình báo Phủ Tổng thống Việt Nam Cộng hòa hợp tác với tướng Campuchia Dap Chhoun mưu mô đảo chính lật đổ quốc vương Norodom Sihanouk để mang Sơn Ngọc Thành lên làm lãnh đạo Campuchia do Sihanouk có xu hướng ngả theo Bắc Kinh. Khi cuộc đảo chính nở rộ thì lực lượng Quân khu 𝒱 và Quân khu II của Việt Nam Cộng hòa sẽ tiến đến biên giới giúp Dap Chhoun chiếm lĩnh khu vực Đông – Bắc Campuchia. Tuy nhiên, giờ khởi sự bị đình lại vì Sơn Ngọc Thành qua Thái Lan để xin viện trợ quân sự cho mặt trận phía Tây. Chính sự trì hoãn này đã làm cho mưu mô bị vỡ lở. Ngay khi phát hiện mưu mô đảo chính, Sihanouk giao Lon Nol thống lãnh lực lượng lính dù mở cuộc tấn công nhanh chóng vào Siem Reap khi Dap Chhoun còn ngủ. Dap Chhoun cải trang trốn thoát. Quân Lon Nol chiếm dinh thống đốc Siem Reap và bắt được đầy đủ tang vật gồm 100 kg vàng, hai gián điệp Việt Nam Cộng hòa và đài vô tuyến cùng một số vũ khí. Ngày sau, Sihanouk mời toàn bộ viên chức ngoại giao nước ngoài, trong đó có ông Ngô Trọng Hiếu, đặc sứ Việt Nam Cộng hòa tại Campuchia, đến Siem Reap. Tại dinh thống đốc Siem Reap, Sihanouk không ngớt lời thóa mạ và bọn rồi trưng ra toàn bộ nhân chứng lẫn vật chứng trong đó có 100 kg vàng đóng dấu ngân khố Việt Nam Cộng hòa, hệ thống điện đài và hai gián điệp mang thông hành Việt Nam Cộng hòa. Hai gián điệp Việt Nam Cộng hòa bị kết án tử hình còn Dap Chhoun bị lực lượng lính dù của Lon Nol bắt và hạ sát.[133]

Báo Nhân dân dẫn theo các báo Campuchia ngày 22 tháng 6 năm 1961 cho biết tòa án nhân dân Quân sự Campuchia phán quyết tử hình một gián điệp chính quyền sở tại Ngô Đình Diệm, về tội ” mưu sát quốc vương và hoàng hậu Campuchia ” và tội ” làm gián điệp cho Mỹ – Diệm phá hoại nền bảo mật an ninh Campuchia “. Người này là chủ nhiệm tờ Hồn Việt và tờ Tự do xuất bản tại Phnôm Pênh các năm 1956 – 1957. nhà nước Campuchia bắt được nhiều sách vở tỏ rõ điệp viên này nhận lệnh của chính quyền sở tại Ngô Đình Diệm ” thủ đoạn phá hoại nền bảo mật an ninh Campuchia “, trong đó có cả thư khen của ông Diệm gửi cho ông ta. [ 134 ] Plan ám sát Sihanouk được ông Ngô Đình Nhu và Trần Kim Tuyến tranh luận rõ ràng và cụ thể, sau thời điểm mưu thay máu chính quyền tại Campuchia thất bại. Tuy nhiên thủ đoạn ám sát bất thành do Sihanouk như muốn thoát chết. [ 133 ] Phạm Trọng Nhơn là thủ phạm của vụ này. [ 135 ] Theo báo An ninh Toàn cầu, Sihanouk thoát chết là nhờ một gián điệp của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa là Ba Quốc ( tên thật là Đặng Trần Đức ), phụ tá Phó Giám đốc Sở Phân tích Chính trị Xã hội Việt Nam Cộng hòa, tham gia vào thủ đoạn ám sát đã cố ý setup bom lệch giờ [ 136 ] .

Theo báo Nhân dân, dẫn lại , hơn mười ngày sau cuộc đảo chính ngày 9 tháng 8 năm 1960 ở Viêng Chăn, hàng nghìn quân sĩ Mỹ, Thái Lan, Philippines, lính Đài Loan, Việt Nam Cộng hòa đã tới Savannakhet chuẩn bị tấn công Viêng Chăn.[137] Ngày 31 tháng 1 năm 1961, Đại tá Hà Văn Lâu trưởng phái đoàn liên lạc của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa gửi điện đến Ủy ban quốc tế, cho biết sau cuộc gặp giữa Nguyễn Khánh và Trần Văn Đôn với Phoumi Nosavan và Boun Oum, chính quyền Diệm đã cho ba nhà cung cấp bộ binh của trung đoàn 1 và 2 thuộc sư đoàn Ι của quân khu 2 sang Lào.[138]

Các lần bị ám sát

Từ năm 1957 đến năm 1962, Ngô Đình Diệm nhiều lần bị ám sát nhưng đều thuận lợi thoát chết. Có thể nói đến 2 vụ tiêu biểu vượt trội : Lần tiên phong do Hà Minh Trí, một người cộng sản dưới danh nghĩa thành viên Cao Đài thực thi ngày 22 tháng 2 năm 1957 tại ” Hội chợ Kinh tế Cao nguyên ” ở Buôn Ma Thuột, [ 139 ] lần thứ hai do hai phi công thuộc Quân lực Việt Nam Cộng hòa là Nguyễn Văn Cử và Phạm Phú Quốc, vốn là đảng viên Đại Việt Quốc dân Đảng, ném bom vào dinh Tổng thống ngày 27 tháng 2 năm 1962. [ 140 ] Nguyễn Văn Cử là con trai thứ hai của Nguyễn Văn Lực, một lãnh đạo của Đại Việt Quốc dân đảng, người mà trước đó đã bị Ngô Đình Diệm bỏ tù một thời hạn vì các hoạt động tiêu khiển chống đối. Vụ ném bom của Nguyễn Văn Cử và Phạm Phú Quốc làm sập một góc của dinh Tổng thống, khiến 3 người Ship hàng và lính gác bị chết, 30 người khác bị thương, tuy nhiên Ngô Đình Diệm đã kịp xuống hầm trú ẩn đảm bảo an toàn .

Bị thay máu chính quyền lần thứ nhất

Đảo chính tại Việt Nam Cộng hòa năm 1960 là cuộc quần đảo chính quân sự chiến lược tiên phong tại Việt Nam Cộng hòa, do đại tá Nguyễn Chánh Thi và trung tá Vương Văn Đông đứng đầu. Mục đích cuộc thay máu chính quyền nhằm mục đích lật đổ Tổng thống Ngô Đình Diệm. Ban đầu, quân thay máu chính quyền trấn áp được 1 số ít vị trí trọng yếu tại Hồ Chí Minh do yếu tố giật mình, tuy nhiên nhanh gọn thất bại khi các thủ lĩnh quân sự chiến lược không nhất quyết cũng như không có được sự ủng hộ quần chúng .Plan thay máu chính quyền đã được Vương Văn Đông và các quan chức bất bình với quyết sách Ngô Đình Diệm, trong đó có Đại tá Nguyễn Chánh Thi, chuẩn bị sẵn sàng trong một năm. Vương Văn Đông đã cấu kết được với một trung đoàn xe thiết giáp, một nhà cung cấp tính năng thủy quân và ba tiểu đoàn quân nhảy dù trên không. Cuộc thay máu chính quyền được dự tính vào 5 giờ sáng ngày 11 tháng 11. Tuy nhiên plan đã được triển khai không năng suất cao, quân làm mưa làm gió đã không tuân thủ phương án đã được viết ra như chiếm giữ đài phát thanh và phong tỏa các đoạn đường vào đô thị Hồ Chí Minh. Họ cũng từng không hề cắt đường dây liên lạc điện đàm vào dinh Độc Lập, điều này làm cho Ngô Đình Diệm tuyệt đối có thể liên lạc được với các nhà cung cấp tính năng trung thành với chủ đến bảo vệ mình. Quân thay máu chính quyền đã vây hãm dinh Độc Lập nhưng trì hoãn tiến công trong 36 giờ vì tin rằng Ngô Đình Diệm sẽ tuân thủ theo yêu sách của họ. Lợi dụng thời hạn trì hoãn này, Ngô Đình Diệm đã xuống tầng hầm dưới đất dinh Độc Lập và viết một bài diễn văn hứa hẹn sẽ mang bầu cử tự do và công minh và các phương án tự do khác. Khi các thỏa hiệp đang được phát trên các phương tiện đi lại truyền thông online ngày 12 tháng 11, lực lượng trung thành với chủ với Ngô Đình Diệm đã tiến vào Hồ Chí Minh. Cuộc giao tranh diễn ra nhanh chóng nhưng quyết liệt với khoảng chừng 400 người chết, trong đó có nhiều thường dân tò mò xuống phố để xem giao tranh. Lực lượng trung thành với chủ với Ngô Đình Diệm đã tàn phá gọn quân thay máu chính quyền .Sau đại chiến là một cuộc đàn áp của Ngô Đình Diệm với những người chỉ trích và nhiều bộ trưởng liên nghành nội các bị bỏ tù. Một số sĩ quan quân đội và chính khách trái chiều tương quan đến cuộc thay máu chính quyền bị chính quyền sở tại Ngô Đình Diệm thanh trừng và mang ra xét xử, tiêu biểu vượt trội như vụ án nhà văn Nguyễn Tường Tam .

Khủng hoảng Phật giáo

Các mối quan hệ của quyết sách Ngô Đình Diệm với Hoa Kỳ đã trở nên tồi tệ hơn trong năm 1963, do sự bất mãn ngày một tăng trong hầu như Phật tử ở miền Nam Việt Nam. Tháng 5 năm 1963, ở Huế một tp TT của đạo Phật, theo Topmiller, người anh của Ngô Đình Diệm là tổng Giám mục Ngô Đình Thục đã cấm phật tử và nhà chùa treo cờ nhà Phật trong lễ Phật đản địa thế căn cứ trên pháp luật cấm treo các loại cờ tôn giáo ở nơi công cộng [ 141 ] còn theo tác giả Nguyễn Hiền Đức, Ngô Đình Cẩn thông tư cho Tỉnh trưởng nhu yếu ban Tổ chức lễ Phật Đản chỉ cần thông tin cho toàn thể Fan Hâm mộ Phật giáo đừng treo cờ Phật giáo trong dịp nghỉ lễ, Phật tử nào đã treo cờ rồi thì cứ để cho treo hết lễ. [ 142 ] Vài ngày xưa đó thì người Đạo công giáo lại được phép treo cờ trong các lễ kỷ niệm của họ. Tuy nhiên, sau đó Phật giáo và chính quyền sở tại tp Huế đã đoạt được trao đổi hợp tác được cho phép dân chúng treo cờ Phật giáo. [ 142 ]
Đài kỉ niệm sự kiện ngày 8 tháng 5 năm 1963 tại Huế, nơi 9 thường dân bị giếtNhưng thượng tọa Thích Trí Quang vẫn quyết định hành động liên tục tranh đấu nhằm mục đích chống lại lao lý của chính quyền sở tại. [ 142 ] Trong lúc Phật tử tụ tập trước đài phát thanh Huế chờ nghe bài diễn văn của Thượng tọa Thích Trí Quang đã xảy ra vụ nổ giết chết 9 thường dân không vũ trang. Mặc dù tỉnh trưởng giãi bày sự thông cảm và chia buồn thâm thúy so với thân nhân những người chết và yêu cầu bồi thường cho tổ ấm gia đình nạn nhân, nhưng tỉnh trưởng vẫn nhất quyết phủ nhận lực lượng của đơn vị chính phủ đàn áp giết chết người biểu tình, đồng thời cho rằng Việt Cộng là thủ phạm. [ 143 ] Theo Karnow, lực lượng bảo mật an ninh quân đội Việt Nam Cộng hòa đã đàn áp cuộc biểu tình của Phật giáo. Ngô Đình Diệm và những người cùng phe cáo buộc Việt Cộng phải chịu nghĩa vụ và trách nhiệm về những chết chóc của thường dân và thông báo những người biểu tình phải chịu nghĩa vụ và trách nhiệm về tình trạng đánh đấm bạo lực [ 144 ] [ 145 ]Các tổ chức triển khai Phật giáo đã mang ra một bản Tuyên ngôn gồm 5 điểm : tự do treo cờ tôn giáo, chấm hết bắt bớ bừa bãi, bồi thường cho các nạn nhân Huế, các quan chức chịu nghĩa vụ và trách nhiệm về vụ đàn áp phải bị khắc phục và xử lý và đồng đẳng tôn giáo. Chính quyền cấm các cuộc biểu tình, sai bảo cho quân đội công an bắt giữ những người tham gia vào các cuộc tuần hành biểu tình .Ngày 3 tháng 6 năm 1963, người biểu tình phấn đấu nỗ lực diễu hành qua chùa Từ Đàm. Quân lực Việt Nam Cộng hòa sử dụng hơi cay và chó nhiệm vụ tiến công người biểu tình 6 lần để giải tán đông người nhưng bất thành, ở đầu cuối quân đội sử dụng hóa chất lỏng màu nâu đỏ để tưới vào đông người người biểu tình đang nguyện cầu, tác dụng là 67 người phải nhập viện vì nhiễm độc. Lệnh giới nghiêm sau đó đã được chính quyền sở tại Diệm phát hành .Để xoa dịu Phật giáo, ngày 4 tháng 6 năm 1963, nhà nước Ngô Đình Diệm xây dựng Ủy ban Liên bộ để phân tích và điều tra xử lý những nguyện vọng của Phật giáo, do Phó Tổng thống Nguyễn Ngọc Thơ đứng đầu. [ 142 ] Một phái đoàn hỗn hợp của hai bên được gửi ra Huế để giải tỏa các chùa Từ Đàm, Linh Quang, Báo Quốc, và Chùa Diệu Đế, đồng thời thu hút Phật tử quay trở lại hoạt động và sinh hoạt thông thường, kiên trì chờ đón hành vi của chính quyền sở tại .
Hòa thượng Thích Quảng Đức tự thiêu để phản đối các chủ trương của chính quyền sở tại Ngô Đình Diệm .Bước ngoặt của cuộc khủng khoảng chừng Phật giáo năm 1963 đến vào tháng 6, khi hòa thượng Thích Quảng Đức tự thiêu giữa một ngã tư đông đúc ở Hồ Chí Minh để phản đối các chủ trương của Diệm ; bức ảnh chụp lại cảnh tượng này đã nhanh gọn phổ cập trên khắp quốc tế, và so với nhiều người những hình ảnh này đã chứng tỏ cho sự thất bại của đơn vị chính phủ Việt Nam Cộng hòa. [ 146 ] Một số nhà sư khác đã tự thiêu, noi gương theo hòa thượng Thích Quảng Đức .Trước tình hình đó, Ủy ban Liên bộ của chính quyền sở tại Việt Nam Cộng hòa và Ủy ban Liên phái của Phật giáo sau thời điểm tranh luận đã ra bản Thông cáo chung với nội dung được cho phép treo cờ Phật giáo nơi công cộng nhưng phải kèm theo cờ vương quốc, chính phủ nước nhà hứa sẽ thay thế sửa chữa dụ số 10 bằng một luật đạo mới do Quốc hội phát hành, lập Ban tìm hiểu để xem xét toàn thể các đơn khiếu nại của Phật giáo, phóng thích những người tương quan đến trận đấu tranh của Phật giáo, những hoạt động và sinh hoạt tôn giáo thuần túy và liên tục không diễn ra nơi công cộng không cần xin phép, tạo điều kiện kèm theo cho Phật giáo xây chùa, trừng trị các cán bộ có nghĩa vụ và trách nhiệm trong sự kiện Phật đản ngày 8 tháng 5 năm 1963 nếu thật sự họ có lỗi, trợ giúp các nạn nhân trong sự kiện Phật đản. [ 147 ]Sau thời điểm bản Thông cáo chung được thông báo, phía Phật giáo cho rằng các chính quyền sở tại địa phương đang ngầm chống lại việc thực thi Thông cáo chung nên liên tục tranh đấu. [ 148 ] Trận đấu tranh của Phật giáo khiến chính quyền sở tại Việt Nam Cộng hòa do Tổng thống Ngô Đình Diệm lãnh đạo mất uy tín cả trong lẫn ngoài nước. [ 149 ] Điều này buộc Tổng thống Ngô Đình Diệm ra thông điệp thu hút hòa giải giữa đơn vị chính phủ Việt Nam Cộng hòa và Phật giáo. [ 150 ] Tuy nhiên Phật giáo không gật đầu hòa giải mà vẫn liên tục tranh đấu. [ 151 ]nhà nước Hoa Kỳ ngày càng vô vọng với những hình ảnh thông báo các nhà lãnh đạo không được ưu thích cả ở Việt Nam và Hoa Kỳ. Ngô Đình Diệm sử dụng lý lẽ chống cộng truyền thống cuội nguồn của mình, buộc tội những người chống đối là cộng sản. Khi các cuộc biểu tình chống chính phủ nước nhà của Ngô Đình Diệm vẫn liên tục trong suốt ngày hè năm 1963, thì các lực lượng vô cùng quan trọng trung thành với chủ với đơn vị chính phủ đã thực thi một cuộc đột kích vào chùa Xá Lợi ở Hồ Chí Minh vào tháng 8 cùng năm. Chùa bị phá hoại, các nhà sư bị đánh đập, tro cốt hỏa táng của hòa thượng Thích Quảng Đức, gồm có cả trái tim của ông được những phật tử coi là một di tích lịch sử tôn giáo, cũng bị lực lượng bảo mật an ninh tịch thu. [ 152 ]Các cuộc tiến công đồng thời được thực thi trên toàn Việt Nam Cộng hòa, chùa Từ Đàm ở Huế bị cướp phá, tượng phật Tất-đạt-đa Cồ-đàm bị tàn phá và di thể một nhà sư đã tạ thế cũng bị mang đi. [ 153 ] Khi dân chúng đến để bảo vệ các nhà sư đã đụng độ với quân đội và công an, dẫn theo 30 thường dân thiệt mạng và 200 người khác bị thương. [ 153 ] Tổng cộng đã có 1.400 nhà sư bị tóm gọn, khoảng chừng 30 nhà sư bị thương trên toàn chủ quyền lãnh thổ Việt Nam Cộng hòa. Hoa Kỳ đã cho thấy quan niệm không ưng ý chính quyền sở tại của Diệm khi đại sứ Hoa Kỳ là Henry Cabot Lodge, Jr. tới thăm một ngôi chùa. [ 154 ] Không có thêm các cuộc biểu tình của Phật tử xảy ra trong thời hạn nắm quyền còn sót lại của Ngô Đình Diệm ( khoảng chừng 5 tháng ). [ 155 ]

XEM THÊM  Liên Quân Mobile cho Android - tải liên quân mobile cho android

Trong thời gian này, em dâu của Ngô Đình Diệm là Trần Lệ Xuân, một người từng theo đạo Phật và sau cải đạo sang Đạo công giáo, có thể coi Trần Lệ Xuân là Đệ Nhất phu nhân (trên thực tiễn) do Ngô Đình Diệm không lập gia đình; Trần Lệ Xuân đã đổ thêm dầu vào lửa khi chế nhạo các vụ tự thiêu của các nhà sư, coi họ là “thịt nướng” (barbecues), và tuyên bố “Nếu các phật tử muốn có thêm thịt nướng, Tôi sẽ vui mừng cung cấp xăng cho họ” (nguyên văn: ).[156] Các cuộc tấn công vào chùa chiền đã làm dấy lên phân vân lo ngại lan rộng trong công chúng ở Sài Gòn. Sinh viên đại học Sài Gòn đã bãi khóa và tổ chức các cuộc đảo chính, dẫn theo việc bắt giữ, bỏ tù và đóng cửa các trường đại học; điều này đã lặp lại tại Đại học Huế. Khi học viên trung học diễu hành biểu tình, Ngô Đình Diệm cũng từng bắt học viên; trên 1.000 học viên từ các trường trung học ở Sài Gòn, hầu như là con em các công chức dân sự Sài Gòn, đã bị gửi tới các trại cải tiến, theo giải trình bao gồm cả trẻ em lên năm, bị buộc tội vẽ và viết các câu, hình vẽ chống chính phủ. Bộ trưởng ngoại giao của Diệm là Vũ Văn Mẫu đã từ chức, cạo đầu giống như một nhà sư để phản đối.[157] Khi ông phấn đấu rời Việt Nam Cộng hòa để tham gia một cuộc hành hương đến đất phật Ấn Độ, thì bị tóm gọn và bị quản thúc.

Ngày 20 tháng 8 năm 1963, Ngô Đình Nhu chỉ đạo lực lượng an ninh của đại tá Lê Quang Tung phát động chiến dịch Nước Lũ ào ạt tấn công chùa Xá Lợi, Giác Minh, Ấn Quang, Từ Quang, Therevada ở Sài Gòn và chùa chiền khắp toàn quốc. Họ mặc đồng phục của quân đội trong lúc đột kích để cho mọi người thấy rằng Quân đội chính phủ xếp sau lưng họ trong cuộc đàn áp này. Lực lượng của Ngô Đình Nhu đã bắt hơn 400 nhà sư đang ngồi trước tượng Đức Phật. Hàng ngàn phật tử khác cũng bị tóm gọn giữ trên cả nước (riêng tại Sài Gòn là 1.400 người) với nguyên nhân . Hệ quả tức thời của chiến dịch Nước Lũ là toàn thể thành phần lãnh đạo Phật giáo bị tóm gọn giữ, trào lưu tranh đấu của Phật giáo hầu hết bị tê liệt.

Trong ba tháng sau chiến dịch Nước Lũ, nhiều vị lãnh đạo trên quốc tế, kể cả Giáo hoàng Phaolô VI và các tổ chức triển khai Đạo công giáo, đã lên án Ngô Đình Diệm. Ngô Đình Thục đến Vatican nhưng không được Giáo hoàng tiếp, Trần Lệ Xuân dẫn phái đoàn Quốc hội đi quốc tế bị biểu tình phản đối. Cuối tháng 9/1963, Tổ chức Liên Hiệp Quốc quyết định hành động gửi phái đoàn đến Việt Nam để tìm hiểu tình hình đàn áp Phật giáo theo lời mời của Việt Nam Cộng hòa .

Khủng hoảng chính trị và quân sự chiến lược

Từ năm 1960 khi Mặt trận Dân tộc Giải phóng Miền Nam Việt Nam với sự hậu thuẫn của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa sinh ra thực thi tranh đấu vũ trang đã làm cho tình hình bảo mật an ninh ở miền Nam bị trộn lẫn. Lực lượng Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam đã trấn áp được phần nhiều vùng nông thôn, các plan quốc sách như Ấp Sách lược và Khu Trù mật của Ngô Đình Diệm đều thất bại. Riêng trong năm 1963, quân Giải phóng và người dân miền Nam đã phá trọn vẹn 2.895 Ấp chiến lược trong số 6.164 ấp được lập, số còn sót lại đã bị phá đi phá lại 5.950 lần ấp. Quân Giải phóng giành quyền làm chủ ở 12.000 thôn trong tổng số 17.000 thôn toàn miền Nam, gồm hơn 5 triệu dân trong tổng số 14 triệu dân toàn miền Nam. Hơn 1,5 triệu ha trên tổng số 3,5 triệu ha ruộng đất đã về tay nông dân ; hơn 23.000 người trẻ tuổi miền Nam đã tham gia quân Giải phóng. Hàng nghìn ấp plan đã biến thành làng chiến đấu, mạng lưới hệ thống Ấp chiến lược bị sụp đổ đến 4/5. [ 158 ]

Việc tập trung quyền lực vào gia đình, đảo ngược các quyết sách cải tiến ruộng đất của Việt Minh trước đó [159] cũng như quyết sách thống trị quốc gia bị coi là thiên vị với thiểu số người Đạo công giáo tạo ra những mầm mống xung đột giữa Đạo công giáo và Phật giáo cũng như sự bất mãn trong đội ngũ tướng lĩnh quan chức, sự chống đối của đông đảo người theo đạo Cao Đài, Phật giáo Hòa Hảo, trí thức và nông dân. Hơn nữa Ngô Đình Diệm còn bị các chính trị gia đối lập chỉ trích là độc tài, gia đình trị, bất lực trong việc ổn định xã hội và chống Cộng thiếu hiệu quả ().

Anh em Ngô Đình Diệm – Ngô Đình Nhu phát sinh sự không tương đồng từ đầu năm 1963. Quân đội Việt Nam cộng hòa bị thua nặng tại trận Ấp Bắc, dù khi đó tại Nam Việt Nam đã có 12.000 cố vấn quân sự chiến lược Mỹ, đã khiến giới quân sự chiến lược Mỹ liên tục chỉ trích năng lực quân sự chiến lược của các tướng Việt Nam Cộng Hòa và đòi để các tướng Mỹ nắm quyền lãnh đạo. Ngô Đình Nhu tỏ ra bất mãn về việc chính phủ nước nhà Việt Nam Cộng hòa phải nghe theo những khuyến nghị quân sự chiến lược của người Mỹ nên quyết định hành động tìm hướng đi mới, tỏ dự tính nhu yếu Mỹ rút bớt cố vấn quân sự chiến lược về nước và tìm cách tiếp xúc với những người cộng sản ở TP. Hà Nội. Người ta nhìn nhận rằng việc này là quyết định hành động riêng của Ngô Đình Nhu, còn Ngô Đình Diệm không có được sự uyển chuyển về chính trị như vậy. [ 131 ]Do những dự tính mới của Ngô Đình Nhu, người Mỹ khởi đầu tìm cách thay thế sửa chữa Ngô Đình Diệm, họ cắt một nửa viện trợ cho chính quyền sở tại Hồ Chí Minh. [ 160 ] Tháng 7 năm 1963, đại sứ Mỹ Frederick Nolting, người bị xem là quá bao che cho chính quyền sở tại họ Ngô, bị sửa chữa thay thế. Song song đó nổ ra biến cố Phật giáo, 1963 làm chính quyền sở tại TP HCM càng lung lay. Theo tướng Pháp Paul Ély thì vào giữa năm 1963, quyền lực tối cao của Ngô Đình Diệm chỉ còn số lượng hạn chế trong khoanh vùng phạm vi Hồ Chí Minh. [ 161 ]Cùng với việc chống Cộng không đạt được tác dụng và không xoa dịu được trận đấu tranh của Phật giáo được xem là nguyên do dẫn tới sự mất uy tín trầm trọng của chính quyền sở tại Ngô Đình Diệm trước các lực lượng chính trị hợp pháp khác tại miền Nam và trước chính quyền sở tại Hoa Kỳ. Sự kiện Phật Đản, 1963 xảy ra là giọt nước tràn ly dẫn tới hành vi thay máu chính quyền của một nhóm tướng lĩnh vốn bất mãn với cách điều hành quản lý quốc gia của Tổng thống Ngô Đình Diệm. nhà nước Mỹ ý kiến đề xuất Ngô Đình Diệm bớt đàn áp hung tàn so với Phật giáo và sinh viên để lấy lại hình ảnh dân chủ hơn của chính quyền sở tại, nhưng Ngô Đình Diệm không nghe theo. Đứng trước tình thế đó, chính phủ nước nhà Kennedy buộc phải gây sức ép so với chính quyền sở tại của Ngô Đình Diệm. [ 162 ]Stress với người Mỹ ngày càng tăng, nhưng Ngô Đình Diệm không nghe theo những thông báo nhắc nhở của Mỹ vì ông vẫn tự tin cho rằng người Mỹ không hề tìm thấy người thay thế sửa chữa tốt hơn mình ở vị trí Tổng thống Việt Nam Cộng hòa. Vì vậy chính phủ nước nhà Mỹ sau cuối quyết định hành động bỏ rơi ông. [ 162 ] [ 163 ]

Bị thay máu chính quyền lần thứ hai

Theo Thomas Ahern Jr., mở màn từ tháng 10 năm 1960 CIA mở màn nhận thấy mầm mống làm mưa làm gió chống Ngô Đình Diệm ở TP HCM ngày càng tăng, CIA tập hợp thông tin về thành phần bất mãn trong quân đội đồng thời nỗ lực khai thác tướng Trần Văn Minh và các nguồn khác nhằm mục đích liên lạc với thành phần tham gia thay máu chính quyền. Nhân viên CIA Miller được lệnh của Trạm CIA tránh can hệ ” cố vấn ” cho phe thay máu chính quyền mà chỉ việc lặng lẽ theo dõi tình tiết rồi giải trình giải trình về Trạm. [ 164 ]
[165]Gián điệp CIA Lucien Emile Conein, là đầu mối liên lạc giữa Đại sứ quán Hoa Kỳ với các tướng lĩnh thay máu chính quyền .Bùi Diễm ( sau năm 1963 là Đại sứ Việt Nam Cộng hòa tại Hoa Kỳ ) đã viết trong hồi ký của mình rằng : tướng Lê Văn Kim đã nhu yếu tương hỗ nhằm mục đích triển khai điều mà chính phủ nước nhà Hoa Kỳ cũng muốn làm với chính quyền sở tại của Ngô Đình Diệm ( tức gạt bỏ chính quyền sở tại của Ngô Đình Diệm ). [ 166 ] Bùi Diễm đã liên lạc với cả đại sứ và các nhà báo thạo tin của Hoa Kỳ ở miền Nam Việt Nam, như David Halberstam ( New York Times ), Neil Sheehan ( United Press International ) và Malcolm Browne ( Associated Press ). [ 167 ]

Theo lời Bùi Kiến Thành, một người thân cận với Tổng thống Ngô Đình Diệm thì “[129] “.

Henry Cabot Lodge, Jr. đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam Cộng hòa sau thời điểm biết về thủ đoạn quần đảo chính được lên plan bởi các tướng lĩnh của Quân lực Việt Nam Cộng hòa, do tướng Dương Văn Minh đứng đầu đã giải trình giải trình cho Tổng thống Mỹ John ₣. Kennedy xin quan niệm. Biên bản cuộc họp ngày 29 tháng 10 năm 1963 giữa Kennedy và các cố vấn cho thấy Kennedy sau thời điểm họp với 15 cố vấn ngoại giao sang trọng và chuyên viên bảo mật an ninh vương quốc không mang ra được quan niệm thống nhất về yếu tố này mà để cho đại sứ Mỹ Henry Cabot Lodge, Jr. tùy cơ ứng biến. [ 168 ] [ 169 ] Tại Washington, ngoại trưởng Dean Rusk truyền đạt quyết định hành động đến Đại sứ Lodge ở TP HCM. Lodge báo tin cho nhân viên cấp dưới CIA Lucien Conein. [ 170 ]

Lucien Conein, đặc vụ của CIA, trở thành đầu mối liên lạc giữa Đại sứ quán Hoa Kỳ với các tướng lĩnh đảo chính, do Trần Văn Đôn đứng đầu.[171] Ngày 3 tháng 10 năm 1963, Conein gặp tướng Minh là người nói cho ông biết ý định đảo chính và yêu cầu người Mỹ trợ giúp nếu nó thành công.[172] Trong phim tài liệu Việt Nam: Cuộc chiến 10.000 ngày của đạo diễn Michael Maclear, nhân viên CIA Lucien Conein kể lại rằng khi được thông báo về ý định đảo chính ông ta nói: ““.[170] Sau đó Conein bí mật gặp tướng Trần Văn Đôn để nói với ông này rằng Hoa Kỳ phản đối bất kì hành động ám sát nào.[173] Tướng Trần Văn Đôn trả lời ““.[173] Theo một nguồn khác, Conein phân phối cho nhóm tướng lĩnh Việt Nam Cộng hòa một số vốn mặt lên tới 40.000 USD để trợ giúp cho việc thực hiện đảo chính với lời hứa rằng Hoa Kỳ sẽ không làm bất kì điều gì để bảo vệ Ngô Đình Diệm.[174]

Ngày 30 tháng 10 năm 1963, phụ tá Ngoại trưởng Mỹ Roger Hilsman gửi đến Đại sứ Mỹ tại Sài Gòn một bức mật thư mà ông này gọi này là . Trong bức mật thư này có đoạn:

.[175]

Tướng Dương Văn Minh và các đồng mưu lên plan lật đổ đơn vị chính phủ của Ngô Đình Diệm vào ngày 1 tháng 11 năm 1963 bằng một cuộc thay máu chính quyền nhanh gọn nhanh chóng. Ngày 1 tháng 11 năm 1963, lực lượng thay máu chính quyền mang quân đội tới chiếm đóng toàn thể các vị trí trung tâm ở Hồ Chí Minh, chặn mọi cửa ngõ ra vào nội đô. Tại dinh tổng thống, chỉ có một lực lượng nhỏ trung thành với chủ bảo vệ cho Ngô Đình Diệm và Ngô Đình Nhu, các tướng lĩnh thay máu chính quyền thu hút Ngô Đình Diệm đầu hàng và Ngô Đình Diệm sẽ được ra quốc tế sống lưu vong nếu đầu hàng. Tuy nhiên tối hôm đó, Ngô Đình Diệm và đoàn tùy tùng đã trốn thoát khỏi dinh tổng thống bằng một đường hầm tới Chợ Lớn, về lánh nạn tận nhà thời thánh Cha Tam – Chợ Lớn. Sáng sớm ngày 2 tháng 11, Ngô Đình Diệm và Ngô Đình Nhu bị lực lượng thay máu chính quyền bắt, cuộc thay máu chính quyền tới đây là kết thúc, phe thay máu chính quyền chỉ còn việc xây dựng chính phủ nước nhà mới. Hành động thay máu chính quyền đã mang Việt Nam Cộng hòa đến tình trạng khủng hoảng cục bộ lãnh đạo trong một thời hạn cho đến khi Nguyễn Văn Thiệu trở thành Tổng thống Việt Nam Cộng hòa .

Ám sát và mai táng

Sau thời điểm bị lật đổ bởi các tướng lĩnh dưới quyền ngày 1 tháng 11 năm 1963, Ngô Đình Diệm cùng em trai — cố vấn Ngô Đình Nhu — lánh nạn tận nhà thờ Cha Tam. Lúc 7 giờ sáng ngày 2/11/1963, Ngô Đình Diệm gọi smartphone cho Đại sứ Mỹ là Cabot Lodge để cầu cứu trước, nhưng Lodge đã . Khi trợ lý của Lodge là Mike Dunn đề xuất Lodge cho người đến đó để giải cứu, Lodge ngăn lại: .

Thi hài Ngô Đình Diệm ở phía sau của chiếc xe thiết giáp M113Sáng hôm đó, Ngô Đình Diệm cùng với Ngô Đình Nhu gọi điện và ra hàng lực lượng thay máu chính quyền. Hai bạn thân Ngô Đình Diệm và Ngô Đình Nhu bị đại úy Nguyễn Văn Nhung giết bằng lưỡi lê và súng lục trong chiếc xe bọc thép ʍ-113, theo lệnh của tướng Dương Văn Minh, khi chiếc xe đang trên đường tới Bộ Tổng tham mưu Quân lực Việt Nam Cộng hòa. [ 176 ] [ 177 ] Theo ghi nhận của bác sỹ Huỳnh Văn Hưỡn, là người đã triển khai vụ khám nghiệm thì đồng đội Ngô Đình Diệm – Ngô Đình Nhu bị bắn từ sau gáy ra phía trước. Thi thể Ngô Đình Diệm có nhiều vết bầm, chứng tỏ đã bị hành hung trước khi bị bắn. Còn thi thể Ngô Đình Nhu thì bị đâm nhiều nhát, áo rách nát và đầy máu .Sau thời điểm thay máu chính quyền xảy ra ở TP HCM, anh trai Ngô Đình Diệm là Ngô Đình Cẩn xin tỵ nạn ở tòa lãnh sự Mỹ ở Huế. Sau đó, Mỹ mang Cẩn vào Hồ Chí Minh. Nhưng khi tới Hồ Chí Minh thì Ngô Đình Cẩn được giao lại cho Lou Conein và sau đó được giao cho những người lãnh đạo thay máu chính quyền theo lệnh của Đại sứ Lodge. Mấy tháng sau, Cẩn bị xử tử tại Hồ Chí Minh ( ngày 9/5/1964 ). Như vậy, cả ba đồng đội Ngô Đình Diệm đều bị giết, đại sứ Mỹ Cabot Lodge đã làm ngơ hoặc gián tiếp giao họ cho quân thay máu chính quyền giết chết .

Sau thời điểm biết tin Ngô Đình Diệm bị lật đổ và ám sát, phát biểu của Hồ Chí Minh được thuật lại như sau ““[178] Bộ Chính trị Đảng Lao động Việt Nam nói rõ hơn:

““[178]

Khi biết Tổng thống Ngô Đình Diệm đã bị đảo chính và giết chết, Tổng thống Mỹ John ₣. Kennedy bị choáng váng và ưu tư thoáng buồn.[179] 4 giờ chiều ngày 2 tháng 11 năm 1963, khi được thông báo anh em Ngô Đình Diệm – Ngô Đình Nhu đã bị giết, Đại sứ Hoa Kỳ Cabot Lodge, đã vui vẻ thốt lên bằng tiếng Pháp: .[180]

Các đơn vị do Ngô Đình Diệm lập ra như Đảng Cần Lao, Sở Phân tích Chính trị Xã hội, Lực lượng Đặc biệt, 4 đơn vị Mật vụ Công an, Trào lưu Cách mạng Quốc gia, Thanh Niên Cộng hòa, Phụ nữ Liên đới, các xóm Đạo võ trang, … toàn thể đều tê liệt rồi tan rã không một phản ứng. Cả cấu trúc chính trị mà họ Ngô thiết kế xây dựng trong 9 năm đã sụp đổ chỉ trong 24 tiếng đồng hồ đeo tay, toàn thể đều bỏ mặc tổ ấm gia đình họ Ngô bị giết .Nhà sử học Nguyễn Hiến Lê, khi đó đang sống ở TP HCM, đã ghi lại không khí vui mừng của người dân ở thời gian đó [ 181 ] :

Nhà báo đương thời tại miền Nam, ông Vũ Bằng ghi lại không khí của người dân miền Nam lúc đó khi nghe tin vụ thay máu chính quyền và việc đồng đội Ngô Đình Diệm – Ngô Đình Nhu bị giết : [ 182 ]

Một sỹ quan thay máu chính quyền tươi cười chụp hình bên xác Ngô Đình DiệmCái chết của đồng đội Ngô Đình Diệm cũng làm cho các lãnh đạo Á Châu là liên minh của Mỹ phải cảm thấy lo ngại cho mình. Về sau, Tổng thống ( Pakistan ), Ayub Khan, đã nói với Tổng thống Hoa Kỳ Richard Nixon :

— Tổng thống Ayub Khan[183]

Tài liệu của phía Hoa Kỳ cho biết Ngô Đình Diệm và Ngô Đình Nhu được chôn trong những ngôi mộ không tên trong một nghĩa trang bên cạnh ngôi nhà của đại sứ Hoa Kỳ. [ 184 ] Sau này tìm tòi, thì ông Ngô Đình Diệm và ông Ngô Đình Nhu được chôn ở nghĩa trang Mạc Đĩnh Chi ( vị trí ở đường Điện Biên Phủ cắt với đường Hai Bà Trưng, thời nay là Công viên Lê Văn Tám ). Áo quan của Ngô Đình Diệm hình hộp, áo quan của Ngô Đình Nhu có nắp tròn. Một nhân chứng thời kỳ này lý giải vì người thân trong nhà của hai ông đi mua vội quan tài nên chỉ mua được một chiếc hạng tốt dành riêng cho ông Ngô Đình Diệm, còn chiếc hạng vừa dành riêng cho ông Ngô Đình Nhu. Trong khoảng chừng thập niên 1980, do nhu yếu tăng trưởng đô thị trong nội đô Hồ Chí Minh, nghĩa trang Mạc Đĩnh Chi được di tán về nghĩa trang Lái Thiêu ( Nghĩa trang Nhân dân số 6B ) ngày này. Hiện tại, mộ ông Ngô Đình Diệm và ông Ngô Đình Nhu chính thức đặt tại nghĩa trang Lái Thiêu. [ 185 ] Mộ hai ông nằm hai bên mộ mẹ – bà Phạm Thị Thân. Ngoài ra, mộ ông Ngô Đình Cẩn cũng được dời về gần đó. Mộ hai ông khởi đầu không có tên mà chỉ ghi tên thánh và ” Huynh ” ( chỉ ông Ngô Đình Diệm ) hoặc ” Đệ ” ( ông Ngô Đình Nhu ), sau đó, theo gợi ý của 1 số ít người, mộ đã được đề đích danh. [ 186 ]

Nhận xét

Tại Việt Nam

Năm 1935, nhân việc Ngô Đình Diệm bị Bảo Đại miễn nhiệm rồi lại phục chức, Phan Khôi nhận xét như sau: “[187]

Ngay sau thời điểm Ngô Đình Diệm nhậm chức Thủ tướng chính quyền Bảo Đại, báo Nhân dân của Đảng Lao động đã có bài chỉ trích “,…”[188]

Sách giáo khoa lịch sử vẻ vang lớp nhất của Đệ Nhị Việt Nam Cộng hòa ( ” Đệ Nhị Cộng hòa ” là chính phủ nước nhà do các tướng lĩnh thay máu chính quyền Ngô Đình Diệm lập nên, để phân biệt với ” Đệ Nhất cộng hòa ” là đơn vị chính phủ thời Ngô Đình Diệm ) xuất bản năm 1966 viết về thời kỳ Ngô Đình Diệm : [ 189 ]

Nhà sử học và là một tín đồ Đạo công giáo, ông Nguyễn Đình Đầu cho rằng Ngô Đình Diệm là người yêu nước và có công. Ông nói: [190]

Theo ký ức của tướng Trần Văn Đôn thì: [191].

Ngô Đình Diệm hiểu rõ bản thân ông cần quân đội, nhưng ông luôn tỏ ý khinh nhờn quân đội, trong lúc rất thích những bộ trưởng dân sự biết cách nịnh hót. Ngoài ra, ông Diệm là người phân biệt cá nhân theo vùng miền. Ông chỉ thích nâng đỡ người gốc Huế. Ngô Đình Diệm thường nói: [191].

Giáo sư Nguyễn Văn Tương, nguyên Tổng Thư ký Quốc hội, có nhận xét về việc Ngô Đình Diệm đã kiềm chế QH như một nhà độc tài : [ 192 ]

Ngô Đình Diệm quá đề cao bản thân lẫn người cùng huyết thống, có cách ứng xử không khéo so với thuộc cấp. Phần lớn tướng tá, sĩ quan đều bị ông Diệm gọi bằng (ngoại trừ Tổng tham mưu Trưởng Lê Văn Tỵ, ông Diệm gọi là ngài, còn tướng Nguyễn Văn Đôn thì gọi khách khí bằng ông). Theo nhiều hồi ký của tướng lĩnh dưới thời ông Diệm kể lại, thì khi vào cửa Tam quan ở các đền thờ vua chúa, ông Diệm thường nói: . Dứt câu, ông Diệm đi vào bằng cổng giữa. Ngay cả người thân thiện với gia đình ông như tướng Trần Văn Đôn còn bất mãn với sự độc đoán này của ông Diệm. Nhiều sử gia gọi Việt Nam Đệ Nhất Cộng hòa là .[191]

Theo ông Quách Tòng Đức, vốn là một viên chức thượng hạng của cơ chế thực dân từ trước năm 1945 và sau này đã phục vụ các chính phủ ở Sài Gòn cho rằng: Ngô Đình Diệm có bản chất quyết liệt đến tàn bạo, rất kiên trì trong những plan thâu tóm quyền lực và không ngần ngại sử dụng những mưu kế để đạt các mục đích đã đề ra. Ngô Đình Diệm không hay to tiếng nhưng ông ta cũng có những lúc lớn giọng quát nạt làm đám thuộc hạ phải sợ hãi. Nhiều người từng tiếp xúc với Tổng thống Diệm ở Sài Gòn đều có cảm nhận rằng, mặc dù mang danh là đứng đầu một chính thể “cộng hòa” nhưng thực chất Ngô Đình Diệm vẫn ứng xử như một viên quan lớn của cơ chế phong kiến. Cũng dưới hướng nhìn như vậy nên tác giả Stanley Karnow trong cuốn “Vietnam A History” đã dành hẳn một chương (chương 8) nói về Ngô Đình Diệm với tựa đề (Quan cận thần của Mỹ). Làm việc theo kiểu quan lại phong kiến nên Tổng thống Diệm, cũng như em trai ông là cố vấn Ngô Đình Nhu, thường xuyên ôm đồm mọi việc, vì họ không thấy ai ngoài gia tộc mình đủ độ tin cậy để trao đầy đủ trọng trách.[193]

Thiếu tướng Đỗ Mậu, người từng nhiều năm Ship hàng Ngô Đình Diệm khi còn thất thế lẫn khi đã trở thành Tổng thống ở Hồ Chí Minh có vài nhìn nhận, nhận xét :

[193]

Ông Bùi Kiến Thành, một tập sự thân cận với Tổng thống Ngô Đình Diệm nhận định và nhận xét về sự thất bại của ông Diệm :

[129] “

Ông Lý Chánh Trung, Đổng lý văn phòng Bộ Quốc gia Giáo dục, đã nhận xét vào năm 1970 rằng :

Từ bên ngoài

Ngô Đình Diệm từng sống ở Hoa Kỳ một thời gian, có quan hệ với một số nhân vật trong chính giới Mỹ, được Hoa Kỳ ủng hộ về Việt Nam làm Thủ tướng trong chính phủ Bảo Đại (sau Hiệp định Genève) rồi Tổng thống Đệ Nhất Cộng hòa Việt Nam. Người có tác động rất lớn trong việc ông Diệm trở thành Thủ tướng Quốc gia Việt Nam là Hồng y Spellman. John Cooney (1985) đã viết[194][]:

““

Nhà hoạt động dân quyền nổi tiếng người Mỹ gốc Phi Martin Luther King, trong bài phát biểu phản đối Chiến tranh Việt Nam với tiêu đề vào tháng 4 năm 1967, đã phê phán[195]:

Một số người cho rằng Ngô Đình Diệm là người theo chủ nghĩa dân tộc địa phương. Song tác giả Dennis Bloodworth ( 1970 ) nhận xét rằng : [ 196 ]

““

Có ý kiến cho rằng Ngô Đình Diệm đã bỏ lỡ thời cơ thống nhất quốc gia khi từ chối hiệp thương, không tiến hành tổng tuyển cử và sát hại rất nhiều người thân cộng.[197] Tuy nhiên theo Richard Ĵ. Barnet nhận xét [198][]:

Đại sứ Mỹ Ĵ. Lowton Collins nhận xét về ông Diệm: ““[5] Người Mỹ không xem ông Diệm là một kẻ bù nhìn. Họ nhận xét ông Diệm là một loài người ““, và ““.[5]

Nhà sử học George ₵. Herring nhận xét : [ 199 ]

.

Những giải trình giải trình của đơn vị tình báo Mỹ CIA, soạn trong tháng 2 năm 1957, miêu tả quyết sách Diệm như sau : [ 200 ]

Theo sách thì ngày 1 tháng 2 năm 1966, Lyndon Ɓ. Johnson (lúc này đã là Tổng thống Hoa Kỳ) gọi smartphone cho Thượng nghị sĩ Eugene McCarthay, nói lại chuyện chính quyền tổng thống John ₣. Kennedy muốn tham chiến ở Việt Nam và đã cùng “bọn du côn” (phe đảo chính) để hạ sát Ngô Đình Diệm.[201] Trong một bài đăng trên tuần san ngày 29-9-2003, James Osen đã trình bày và phân tích đoạn băng này và tổng kết rằng Tổng thống Kennedy phải phụ trách về chết chóc của Ngô Đình Diệm.

Thủ tướng Singapore đương thời là Lý Quang Diệu tin rằng hành động tiêu diệt những người đối lập của Ngô Đình Diệm đã góp phần khiến Việt Nam Cộng Hòa thất bại. Lý Quang Diệu nói rằng chính quyền Mỹ đã . Vì điều này, Việt Nam Cộng Hòa đã mất hết nhân tài và không còn ai có đủ tài năng để đóng vai trò dẫn dắt, dẫn tới sự lụn bại và sụp đổ của chính phủ này[202]

Sau này, trong cuộc phỏng vấn của Stanley Karnow, sử gia chuyên về cuộc chiến tranh Việt Nam, hỏi tổng thống Johnson là ông có tin rằng Diệm là ” Winston Churchill ( Thủ tướng Anh, góp thêm phần thắng Đức Quốc xã tại châu Âu ) của Khu vực Đông Nam Á ” hay không ; thì Johnson đã văng tục :

[203]

Xem thêm

Tham khảo

Xem thêm

Tiếng Việt

  • Từ triều đình Huế đến chiến khu Việt Bắc,
  • Vì sao Mỹ thua ở Việt Nam,

Tiếng Anh

Link ngoài

Tổng thống Việt Nam Cộng hòa


Xem thêm những thông tin liên quan đến chủ đề trang chủ đại chiến nhẫn giả

Đại Chiến Nhẫn Giả – NẠP 200K MAX TIÊU PHÍ 70K KC, NÂNG CẤP 100, ĐẠI CHIẾN 300 HIỆP CÙNG CHÍNH MÌNH

alt

  • Tác giả: Hoàng Nguyễn
  • Ngày đăng: 2021-06-14
  • Nhận xét: 4 ⭐ ( 3885 lượt nhận xét )
  • Khớp với kết quả tìm kiếm: Đăng kí kênh để xem mình quẩy nhiều tựa game hay.
    Follow my fb: https://www.facebook.com/profile.php?id=100052632677642

ĐẠI CHIẾN NHẪN GIẢ

  • Tác giả: tmgame99.com
  • Nhận xét: 3 ⭐ ( 8385 lượt nhận xét )
  • Khớp với kết quả tìm kiếm: Game mobile khôi phục lại cốt truyện gốc chân thực 100%. Người chơi có thể nhập vai các ninja như Naruto, Sasuke, Gaara, 𝒱.𝒱. và trải nghiệm các combo chiến đấu tuyệt vời và tuyệt chiêu bí mật.

Tặng Vip khủng & 28.880 Kim cương .

  • Tác giả: truonggiathien.com.vn
  • Nhận xét: 3 ⭐ ( 8692 lượt nhận xét )
  • Khớp với kết quả tìm kiếm: Hình Ảnh Về Đại Chiến Nhẫn Giả |game lậu Trung Quốc | Tặng Vip khủng & 28.880 Kim cương .

Nhẫn Giả Mobile

  • Tác giả: game.cmn.vn
  • Nhận xét: 4 ⭐ ( 4521 lượt nhận xét )
  • Khớp với kết quả tìm kiếm: Game chiến thuật Nhật SSS

Nhẫn Giả Đại Chiến Việt Hóa – GM1 + 1000 tệ + 1.288.888 kc

  • Tác giả: ntbgame.com
  • Nhận xét: 5 ⭐ ( 3675 lượt nhận xét )
  • Khớp với kết quả tìm kiếm: GM1 + 1000 tệ + 1.288.888 kc | NTB GAME – Thế Giới Game China Việt Hóa miễn phí

Link tải game Đại Chiến Nhẫn Giả

  • Tác giả: 2game.vn
  • Nhận xét: 3 ⭐ ( 4166 lượt nhận xét )
  • Khớp với kết quả tìm kiếm: Đại Chiến Nhẫn Giả ✅ thuộc thể loại game mobile nhập vai đấu thẻ tướng được phát hành trên Google Play, App Store và Dai Chien Nhan Gia APK cho PC.

Đại Chiến Nhẫn GiảTải và chơi Đại Chiến Nhẫn Giả trên PC

  • Tác giả: vn.bignox.com
  • Nhận xét: 4 ⭐ ( 2233 lượt nhận xét )
  • Khớp với kết quả tìm kiếm: Tải Đại Chiến Nhẫn Giả trên NoxPlayer giả lập Android, chơi game trên PC với màn hình lớn, điều khiển mọi thao tác trong game thông qua keyboard và chuột PC hoặc tay cầm gamepad, giúp bạn leo rank lên cấp nhanh hơn dễ hơn

Xem thêm các nội dung khác thuộc thể loại: Ứng dụng

By DEVTEAM